Parviz Shahbazi

Ganje Hozour audio Program #838

برنامه صوتی شماره ۸۳۸ گنج حضور

  • Currently 3.98/5
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
out of 189 votes
Comments (1)

    
Lights off
Sorry, your favorites list is FULL.

Support Ganje Hozour (حمایت از گنج حضور)

Link to this video/audio

Description

برنامه صوتی شماره ۸۳۸ گنج حضور

اجرا: پرویز شهبازی


۱۳۹۹ تاریخ اجرا: ۲۷ اکتبر ۲۰۲۰ - ۷ آبان






مولوی، دیوان شمس، غزل شمارهٔ ۱۳۸۲

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Qazal)# 1382, Divan e Shams


ای ساقیِ روشن دلان، بَردار سَغْراقِ(۱) کَرَم

کز بهرِ این آوردهای ما را ز صحرایِ عَدَم(۲)


تا جان ز فکرت بگذرد، وین پردهها را بَردَرَد(۳)

زیرا که فکرت جان خورَد، جان را کُنَد هر لحظه کَم


ای دل، خموش از قالِ او، واقِف نِهای زَاحوالِ او

بر رُخ نداری خالِ او، گر چون مَهی ای جانِ عَم(۴)  


خوبی جمالِ عالمان، وان حالْ حالِ عارفان 

کو دیده؟ کو دانش؟ بگو، کو گلستان؟ کو بوی و شَم(۵)؟


زان می که او سرکه شود، زو ترش رویی کی رود

این می مجو، آن می بجو، کو جامِ غم؟ کو جامِ جم؟


آن مِی بیار ای خوب رو، کِاشکوفهاَش(۶) حکمت بُوَد

کز بَحرِ جان دارد مَدد، تا دُرجِ(۷) دُر شد زو شکم


بَرریز آن رَطلِ گِران(۸)، بر آهِ سردِ منکِران

تا سَردشان سوزان شود، گردد همه لاشان نَعَم(۹)


گَر مجلسم خالی بُدی، گفتارِ من عالی بُدی

یا نور شو، یا دور شو، بر ما مَکُن چندین ستم


مانندِ دَردِ دیدهای، بر دیده بَرچَفْسیدهای(۱۰)

ای خواجه، بَرگردان ورق، وَرنه شکستم من قلم



هر کَس که هایی میکُند، آخِر ز جایی میکُند

شاهی بُوَد یا لشکری، تنها نباشد آن عَلَم


خالی نمیگردد وطن، خالی کُن این تَن را ز من

مَستَست جان در آب و گِل، تَرسَم که دَرلَغزَد قَدَم


ای شمسِ تبریزی، ببین ما را تو، ای نِعْمَ الْمُعین(۱۱)

ای قُوَّتِ پا در رَوِش، وِی صِحَّتِ جان در سَقَم(۱۲)


مولوی، مثنوی، دفتر دوم، بیت ۷۱

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #2, Line #71 


پَردههایِ دیده را دارویِ صَبر

هم بِسوزد، هَم بِسازد شَرحِ صَدْر


مولوی، مثنوی، دفتر چهارم، بیت ۵۷۴

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #4, Line #574 


من نمی گویم مرا هدیه دهید

بلکه گفتم لایقِ هدیه شوید


مولوی، مثنوی، دفتر دوم، بیت ۳۳۸۶

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #2, Line #3386 


پس چه چاره جز پناهِ چارهگر؟

ناامیدی مسّ و، اِکسیرش(۱۳) نظر


ناامیدی ها به پیشِ او نهید

تا ز دردِ بیدوا بیرون جهید


مولوی، دیوان شمس، غزل شماره ۲۴۵۸

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Qazal)# 2458, Divan e Shams


چونکه خیالت نبود آمده در چشم کسی

چشم بز کشته بود تیره و خیره نگری 


مولوی، مثنوی، دفتر دوم، بیت ۲۷۲۴

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #2, Line #2724 


حُبُّکَ الْاَشْیاء یُعْمیکَ یُصِمّ

نَفْسُکَ السَّودا جَنَتْ لا تَخْتَصِم


عشق تو به اشياء تو را كور و كر می کند. با من ستیزه 

مکن، زیرا نفس سیاهکار تو چنین گناهی مرتکب شده است.


حدیث


« حُبُّکَ الْاَشَّیءَ یُعْمی و یُصِمّ.» 


« عشق تو به اشياء تو را كور و كر می کند.»


حدیث


« احْذَرُوا الدُّنْيَا فَإِنَّهَا أَسْحَرُ مِنْ هَارُوتَ وَمَارُوتَ.»


« بپرهیزید از دنیا که همانا دنیا جادوگرتر از هاروت و 

ماروت است.»


مولوی، مثنوی، دفتر سوم، بیت ۲۳۶۲

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #3, Line #2362 


کوری عشق ست این کوریِّ من

حُبِّ یُعْمی وَ یُصِمّ است ای حَسَن(۱۴)


آری اگر من، دچار کوری باشم، آن کوری قطعاً کوری عشق است 

نه کوری معمولی. ای حَسَن بدان که عشق، موجب کوری و کری 

عاشق می شود.


کورم از غیر خدا، بینا بدو

مقتضایِ(۱۵) عشق این باشد بگو


مولوی، دیوان شمس، غزل شمارهٔ ۴۵۵

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Qazal)# 455, Divan e Shams


اندیشه را رها کُن و دلْ ساده(۱۶) شو تمام

چون رویِ آینه که به نقش و نگار نیست


مولوی، مثنوی، دفتر اول، بیت ۱۴۰۶

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #1, Line #1406 


آدمی دید است و باقی پوست است

دید آن است آن که دیدِ دوست است


مولوی، مثنوی، دفتر ششم، بیت ۲۱۴۶

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #6, Line #2146 


از همه اوهام و تصویرات، دور

نورِ نورِ نورِ نورِ نورِ نور


مولوی، مثنوی، دفتر اول، بیت ۹۴۶

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #1, Line #946 


زآنکه بی شُکری بُوَد شُوم و شَنار(۱۷)

می بَرَد بی شُکر را در قَعرِ نار(۱۸)


گر توکُّل میکنی، در کار کُن

کِشت کن، پس تکیه بر جَبّار کُن 


مولوی، مثنوی، دفتر اول، بیت ۹۳۸

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #1, Line #938 


سَعیِ شُکر نعمتش، قدرت بُوَد

جبرِ تو، انکارِ آن نعمت بُوَد


مولوی، مثنوی، دفتر سوم، بیت ۳۱۰

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #3, Line #310 


ناسپاسیّ و فراموشیِّ تو 

یاد نآورد آن عسل نوشیِّ تو


لاجَرَم آن راه، بر تو بَسته شد

چون دلِ اهلِ دل، از تو خسته شد


زودشان دریاب و اِسْتِغْفار کُن

همچو ابری گریههای زار کُن 


مولوی، مثنوی، دفتر اول، بیت ۲۲۳۵

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #1, Line #2235 


آن دِرَم دادن، سَخی(۱۹) را لایق است

جان سپردن خود سَخایِ عاشق است


مولوی، مثنوی، دفتر دوم، بیت ۱۰۵۷

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #2, Line #1057 


گر بِرویَد، ور بریزد صد گیاه

عاقبت بَررویَد آن کِشتهٔ اله


کِشتِ نو کارید بر کِشتِ نخست

این دوم فانی است و آن اوّل درست


کِشتِ اوّل کامل و بُگزیده است

تخمِ ثانی فاسد و پوسیده است


مولوی، مثنوی، دفتر سوم، بیت ۱۶۳۸

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #3, Line #1638 


زین سبب فرمود: استثنا کنید

گر خدا خواهد به پیمان بر زنید


هر زمان دل را دگر میلی دهم

هر نَفَس بر دل دگر داغی نَهَم


کُلُّ اَصْباحٍ لَنا شَأْنٌ جدید

کُلُّ شَیءٍ عَنْ مُرادی لا یَحید


در هر بامداد کاری تازه داریم، و هیچ کاری از حیطه مشیت 

من خارج نمی شود.


مولوی، مثنوی، دفتر سوم، بیت ۲۹۹۶

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #3, Line #2996 


ساخت موسی قدس در، بابِ صَغیر

تا فرود آرند سر قومِ زَحیر(۲۰)


زآنکه جَبّاران(۲۱) بُدند و سرفراز

دوزخ آن بابِ صغیر است و نیاز 


مولوی، مثنوی، دفتر دوم، بیت ۱۴۲۱

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #2, Line #1421 


میرود از سینهها در سینهها

از ره پنهان، صلاح و کینهها


مولوی، مثنوی، دفتر پنجم، بیت ۲۶۳۶

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #5, Line #2636 


از قَرین(۲۲) بیقول و گفت و گوی او

خو بدزدد دل نهان از خوی او


مولوی، مثنوی، دفتر پنجم، بیت ۱۰۶۷

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #5, Line #1067 

 

که درونِ سینه شرحت دادهایم

شرح اَندر سینهات بِنهادهایم


مولوی، مثنوی، دفتر پنجم، بیت ۱۰۷۱

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #5, Line #1071 


که اَلَمْ نَشْرَح نه شرحت هست باز؟

چون شدی تو شرحجو و کُدیهساز(۲۳)؟


قرآن کریم، سوره انشراح(۹۴)، آیه ۱

Quran, Sooreh Ash-Sharh(#94), Line #1


« أَلَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ. »


« آيا سينهات را برايت نگشوديم؟»


مولوی، مثنوی، دفتر دوم، بیت ۱۹۲۲

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #2, Line #1922 


خود بدانی چون بر آری سر زخواب

ختم شد وَاللهُ اَعْلَم بِالصَّواب


آنگاه که سر از خواب غفلت برداری و بیدار شوی، این اسرار و حقایق 

را در خواهی یافت. بنابراین بحث و گفتار پیرامون این موضوعات پایان 

یافت و خداوند به راستی و درستی داناتر است.


مر تو را نه قوّتِ خوردن بُدی

نه ره و پروای قِی کردن(۲۴) بُدی


میشنیدم فُحش و خر میراندم

رَبِّ یَسِّرْ زیرِ لب میخواندم*


ناسزاهای تو را می شنیدم ولی خر خود را می راندم، یعنی کار خود را 

می کردم و زیر لب می خواندم: پروردگارا کارم را آسان فرما.


از سبب گفتن مرا دستور نه

ترکِ تو گفتن مرا مقدور نه


هر زمان میگفتم از دردِ درون

اِهْدِ قَوْمی اِنَّهُمْ لا یَعْلَمُون**


* قرآن کریم، سوره طه(۲۰)، آیه ۲۷-۲۵

Quran, Sooreh Ta-Ha(#20), Line #25-27


« قَالَ رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِی.»(۲۵)


« گفت: پروردگارا گشاده گردان دلم را.»


« وَيَسِّرْ لِي أَمْرِی.»(۲۶) 


« و آسان گردان کارم را.»

        

« وَاحْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِسَانِي.» (٢٧)


« و گره از زبان من بگشاى.»


** حدیث


« اَللّهُمَّ اهْدِ قَوْمی فَاِنَّهُمْ لا یَعْلَمُون.»


« خداوندا، قوم مرا هدایت کن که نمی دانند.»


مولوی، مثنوی، دفتر پنجم، بیت ۳۶۴۴

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #5, Line #3644 


« تمثیل ِتنِ آدمی به مهمانخانه، و اندیشههای مختلف به مهمانانِ 

مختلف، عارف در رضا بدآن اندیشههای غم و شادی چون شخص 

مهماندوستِ غریبنوازِ خلیلوار، که درِ خلیل به اِکرام ضَیف پیوسته 

باز بود بر کافر و مؤمن و امین و خائن و با همهٔ  مهمانان رو تازه داشتی.»


هست مهمانخانه این تَن ای جوان

هر صباحی ضَیفِ(۲۵) نو آید دَوان


هین مگو کین مانْد اندر گردنم

که هم اکنون باز پَرَّد در عَدم


هرچه آید از جهانِ غَیبوَش(۲۶)

در دلت ضَیف ست، او را دار خَوش


« حکایتِ آن مهمان که زنِ خداوندِ خانه گفت که باران فرو گرفت 

و مهمان در گردنِ ما ماند.»


آن یکی را بیگهان آمد قُنُق(۲۷)

ساخت او را همچو طوق(۲۸) اندر عُنُق(۲۹)


خوان کَشید او را، کرامت ها نمود

آن شب اندر کویِ ایشان سُور(۳۰) بود


مرد، زن را گفت پنهانی سُخُن

کِامشب ای خاتون دو جامهٔ خواب کُن


بستر ما را بگُستر سویِ در

بهرِ مهمان گُستر آن سویِ دگر


گفت زن: خدمت کنم، شادی کنم

سَمع و طاعه(۳۱)، ای دو چشمِ روشنم


هر دو بستر گسترید و رفت زن

سوی خَتنهسور کرد آنجا وطن


مانْد مهمانِ عزیز و شوهرش

نُقل بنهادند از خشک و تَرَش


در سَمَر(۳۲) گفتند هر دو مُنتَجَب(۳۳)

سرگذشتِ نیک و بد تا نیم شب


بعد از آن مهمان ز خواب و از سَمَر

شد در آن بستر که بُد آن سویِ در


شوهر از خجلت بِدو چیزی نگفت

که تو را این سوست ای جان جایِ خُفت


که برایِ خوابِ تو ای بُوالْکَرَم(۳۴)

بستر آن سویِ دگر افکندهام


آن قراری که به زن او داده بود

گشت مُبْدَل(۳۵)، و آن طرف مهمان غُنود(۳۶)


آن شب آنجا سخت باران در گرفت

کز غلیظی ابرشان آمد شگفت


زن بیامد بر گمانِ آنکه شُو

سویِ در خفته ست و آن سو آن عمو


رفت عُریان در لحاف آن دَم عروس

داد مهمان را به رغبت چند بوس


گفت: میترسیدم ای مردِ کَلان(۳۷)

خود همان آمد، همان آمد، همان


مردِ مهمان را گِل و باران نشانْد

بر تو چون صابونِ سلطانی(۳۸) بمانْد


اندرین باران و گِل او کی رَوَد؟

بر سر و جانِ تو او تاوان شود


زود مهمان جَست و گفت: ای زن بِهِل(۳۹)

مُوزه(۴۰) دارم، غم ندارم من ز گِل


من روان گشتم شما را خیر باد

در سفر یک دَم مبادا روح شاد


تا که زوتر جانبِ معدن رود

کین خوشی اندر سفر رَهزن شود


زن پشیمان شد از آن گفتارِ سرد

چون رمید و رفت آن مهمانِ فَرد


زن بسی گفتش که آخِر ای امیر

گر مِزاحی کردم از طیبَت(۴۱)، مگیر


سَجده و زاریِّ زن سودی نداشت

رفت ایشان را در آن حسرت گذاشت


جامه اَزرق(۴۲) کرد زآن پس مرد و زن

صورتش دیدند شمعی بیلگن(۴۳)


میشُد(۴۴) و صحرا ز نورِ شمعِ مَرد

چون بهشت از ظلمتِ شب گشته فرد


کرد مهمان خانه، خانهٔ خویش را

از غم و از خجلتِ این ماجرا


در درونِ هر دو از راهِ نهان

هر زمان گفتی خیالِ میهمان


که منم یارِ خِضِر صد گنج جُود(۴۵)

میفشاندم، لیک روزیتان نبود 


« تمثیل فکر هر روزینه که اندر دل آید، به مهمان نو که از اوّلِ 

روز در خانه فرود آید و تحکّم و بدخویی کند به خداوندِ خانه و 

فضیلتِ مهماننوازی و نازِ مهمان کشیدن.»


هر دمی فکری چو مهمانِ عزیز

آید اندر سینهات هر روز نیز


فکر را ای جان به جایِ شخص دان   

زآنکه شخص از فکر دارد قدر و جان


فکرِ غم گر راهِ شادی میزند

کارسازی هایِ شادی میکند


خانه میروبَد(۴۶) به تُندی او ز غیر

تا درآید شادیِ نو ز اصلِ خیر


میفشانَد برگِ زرد از شاخِ دل

تا برویَد برگِ سبزِ مُتَّصِل


میکَنَد بیخِ سُرورِ کهنه را

تا خرامَد(۴۷) ذوقِ نو از ماورا


غم کَنَد بیخِ کژِ پوسیده را

تا نمایَد بیخِ رُو پوشیده را


غم ز دل هر چه بریزد یا بَرَد

در عوض حقّا که بهتر آورد


خاصه آن را که یقینش باشد این

که بُوَد غم بندهٔ اهلِ یقین


گر تُرُشرُویی(۴۸) نیارَد ابر و برق

رَز(۴۹) بسوزد از تبسّم های شَرق(۵۰)


سَعد و نَحس(۵۱) اندر دلت مهمان شود

چون ستاره خانه خانه میرَود


آن زمان که او مُقیم بُرجِ توست

باش همچون طالعش شیرین و چُست


تا که با مَه چون شود او مُتّصل

شُکر گوید از تو با سلطانِ دل


هفت سال ایّوب با صبر و رضا

در بلا خوش بود با ضَیفِ خدا


تا چو وا گردد بلایِ سخترُو

پیشِ حق گوید به صد گُون شُکر او


کز محبّت، با منِ محبوب کُش

رو نکرد ایّوب یک لحظه تُرُش


از وفا و خجلتِ علمِ خدا

بود چون شیر و عسل او با بَلا


فکر در سینه درآید نو به نو

خَندْخندان(۵۲) پیشِ او تو باز رَوْ


که اَعِذْنی(۵۳) خالِقی مِنْ شَرِّهِ

لا تُحَرِّمْنی اَنِل(۵۴) مِن بِرِّهِ


بگو: ای آفریدگار من، مرا از شرّ اندیشه نو پناه ده. مرا از خیر 

و برکت اندیشه نو محروم مکن، بلکه خیر و برکت آنرا به من برسان.


رَبِّ اَوْزِعْنی(۵۵) لِشُکْرِ ما اَری*

لا تُعَقِّبْ حَسرَةً لی اِنْ مَضی


پروردگارا، مرا به سپاسگزاری هرآنچه بینم الهام فرما و اگر 

نعمتی گذشت مرا دچار حسرت مفرما.


آن ضمیرِ رُوتُرُش را پاس دار

آن تُرُش را چون شِکر شیرین شمار


ابر را گر هست ظاهر رُوتُرُش

گُلشن آرندهست ابر و شورهکُش


فکرِ غم را تو مثالِ ابر دان

با تُرُش تو رُو تُرُش کم کُن چنان


بو که آن گوهر به دستِ او بُوَد

جَهد کن تا از تو او راضی رَوَد


ور نباشد گوهر و نَبْوَد غنی

عادتِ شیرینِ خود افزون کنی


جایِ دیگر سود دارد عادتت

ناگهان روزی برآید حاجتت


فکرتی کز شادیت مانع شود

آن به امر و حکمتِ صانع(۵۶) شود


تو مخوان دو چاردانگَش(۵۷) ای جوان

بو که نجمی باشد و صاحِبقِران(۵۸)


تو مگو فرعی ست، او را اصل گیر

تا بُوی پیوسته بر مقصود چیر(۵۹)


ور تو آن را فرع گیری و مُضِر

چشمِ تو در اصل باشد منتظر


زهر آمد انتظار اندر چَشِش

دایماً در مرگ باشی زآن رَوِش


اصل دان آن را، بگیرش در کنار

باز رَه دایم ز مرگِ انتظار


* قرآن کریم، سوره نمل(۲۷)، آیه ۱۹

Quran, Sooreh An-Naml(#27), Line #19


«…رَبِّ أَوْزِعْنِي أَنْ أَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتِي أَنْعَمْتَ عَلَيَّ وَعَلَىٰ وَالِدَيَّ…»


«…اى پروردگار من، مرا وادار تا سپاس نعمت تو را كه بر من 

و پدر و مادر من ارزانى داشتهاى به جاى آورم…»





(۱) سَغراق: کوزه لوله دار سفالی یا چینی، کوزه شراب

(۲) عَدَم: نیستی، نابودی

(۳) دَریدن: پاره کردن، شکافتن

(۴) عَم: برادر پدر، عمو

(۵) شَمّ: بویایی، ادراک، اندریافت

(۶) اشکوفه: شکوفه

(۷) دُرج: صندوق کوچک

(۸) رَطلِ گِران: کنایه از پیاله و پیمانه بزرگ است.

(۹) نَعَم: بلی، آری

(۱۰) چَفسیدن‌: چسبیدن

(۱۱) نِعْمَ الْمُعین: یاور نیکو

(۱۲) سَقَم: بیماری، مرض

(۱۳) اِکسیر: کیمیا

(۱۴) حَسَن: خوب، نیکو

(۱۵) مقتضا: لازمه، اقتضا شده

(۱۶) دلْ ساده: دارای دلی خالی از نقوش فکرت 

(۱۷) شَنار: ننگ و عار، شوم و زشت

(۱۸) قَعرِ نار: ژرفای آتش

(۱۹) سَخی: بخشنده و جوانمرد

(۲۰) قومِ زَحیر: مردم بیمار و آزار دهنده

(۲۱) جَبّار: ستمگر، ظالم

(۲۲) قَرین: همنشین

(۲۳) کُدیهساز: گدایی کننده، تکدّی کننده

(۲۴) قِی کردن: استفراغ کردن

(۲۵) ضَیف: مهمان

(۲۶) جهانِ غَیبوَش: مراد جهان برین و یا عالَم عِلْوی است.

(۲۷) قُنُق: به زبان ترکی یعنی مهمان

(۲۸) طوق: گردنبند

(۲۹) عُنُق: گردن

(۳۰) سُور: مهمانی، ضیافت

(۳۱) سَمع و طاعه: شنیدن و اطاعت کردن

(۳۲) سَمَر: مجلس شب نشینی

(۳۳) مُنتَجَب: برگزیده، پسندیده

(۳۴) بُوالْکَرَم: بزرگوار، بخشنده

(۳۵) مُبْدَل: عوض شده، تبدیل شده

(۳۶) غُنودن: خفتن، خوابیدن

(۳۷) کَلان: بزرگ، تناور

(۳۸) صابونِ سلطانی: کنایه از جنس بُنجُل

(۳۹) هِلیدن: رها کردن، گذاشتن

(۴۰) مُوزه: چکمه

(۴۱) طیبَت: خوش طبعی، مزاح

(۴۲) اَزرق: تیره، کبود

(۴۳) لگن: مراد سرپوشی است که روی شمع و چراغ می نهادند تا باد آنرا خاموش نسازد.

(۴۴) شُدن: رفتن، روان گشتن

(۴۵) جُود: کَرَم، بخشش، عطا

‌(۴۶) روبیدن: رُفتن، جارو کردن

(۴۷) خرامیدن: راه رفتن از روی ناز و وقار و بهزیبایی، خرامان

(۴۸) تُرُشرُو: بداخم، بدخو، بداخلاق

(۴۹) رَز: تاک و درخت انگور، در اینجا مطلقاً به معنی هر نوع رُستنی است.

(۵۰) شَرق: خورشید

(۵۱) سَعد و نَحس: خجسته و ناخجسته، مبارک و شوم

(۵۲) خَندْخندان: کسی که در حال خندیدن است.

(۵۳) اَعِذْنی: مرا پناه ده.

(۵۴) اَنِل: برسان

(۵۵) اَوْزِعْنی: مرا الهام كن.

(۵۶) صانع: آفریننده، سازنده

(۵۷) دو چاردانگ: در اينجا به معنی حقیر و ناچیز است.

(۵۸) صاحِبقِران: پادشاه عادل و جهانگیر، در اینجا به معنی مبارک است.

(۵۹) چیر: چیره، پیروزمند، غالب

************************

تمام اشعار برنامه بر اساس فرمت سایت گنج نما برای جستجوی آسان


مولوی، دیوان شمس، غزل شمارهٔ ۱۳۸۲

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Qazal)# 1382, Divan e Shams


ای ساقی روشن دلان بردار سغراق کرم

کز بهر این آوردهای ما را ز صحرای عدم


تا جان ز فکرت بگذرد وین پردهها را بردرد

زیرا که فکرت جان خورد جان را کند هر لحظه کم


ای دل خموش از قال او واقف نهای زاحوال او

بر رخ نداری خال او گر چون مهی ای جان عم


خوبی جمال عالمان وان حال حال عارفان 

کو دیده کو دانش بگو کو گلستان کو بوی و شم


زان می که او سرکه شود زو ترش رویی کی رود

این می مجو آن می بجو کو جام غم کو جام جم


آن می بیار ای خوب رو کاشکوفهاش حکمت بود

کز بحر جان دارد مدد تا درج در شد زو شکم


برریز آن رطل گران بر آه سرد منکران

تا سردشان سوزان شود گردد همه لاشان نعم


گر مجلسم خالی بدی گفتار من عالی بدی

یا نور شو یا دور شو بر ما مکن چندین ستم


مانند درد دیدهای بر دیده برچفسیدهای

ای خواجه برگردان ورق ورنه شکستم من قلم


هر کس که هایی میکند آخر ز جایی میکند

شاهی بود یا لشکری تنها نباشد آن علم


خالی نمیگردد وطن خالی کن این تن را ز من

مستست جان در آب و گل ترسم که درلغزد قدم


ای شمس تبریزی ببین ما را تو ای نعم المعین

ای قوت پا در روش وی صحت جان در سقم


مولوی، مثنوی، دفتر دوم، بیت ۷۱

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #2, Line #71 


پردههای دیده را داروی صبر

هم بسوزد هم بسازد شرح صدر


مولوی، مثنوی، دفتر چهارم، بیت ۵۷۴

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #4, Line #574 


من نمی گویم مرا هدیه دهید

بلکه گفتم لایق هدیه شوید


مولوی، مثنوی، دفتر دوم، بیت ۳۳۸۶

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #2, Line #3386 


پس چه چاره جز پناه چارهگر

ناامیدی مس و اکسیرش نظر


ناامیدی ها به پیش او نهید

تا ز درد بیدوا بیرون جهید


مولوی، دیوان شمس، غزل شماره ۲۴۵۸

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Qazal)# 2458, Divan e Shams


چونکه خیالت نبود آمده در چشم کسی

چشم بز کشته بود تیره و خیره نگری 


مولوی، مثنوی، دفتر دوم، بیت ۲۷۲۴

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #2, Line #2724 


حبک الاشیاء یعمیک یصم

نفسک السودا جنت لا تختصم


عشق تو به اشياء تو را كور و كر می کند. با من ستیزه 

مکن، زیرا نفس سیاهکار تو چنین گناهی مرتکب شده است.


حدیث


« حُبُّکَ الْاَشَّیءَ یُعْمی و یُصِمّ.» 


« عشق تو به اشياء تو را كور و كر می کند.»


حدیث


« احْذَرُوا الدُّنْيَا فَإِنَّهَا أَسْحَرُ مِنْ هَارُوتَ وَمَارُوتَ.»


« بپرهیزید از دنیا که همانا دنیا جادوگرتر از هاروت و 

ماروت است.»


مولوی، مثنوی، دفتر سوم، بیت ۲۳۶۲

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #3, Line #2362 


کوری عشق ست این کوری من

حب یعمی و یصم است ای حسن


آری اگر من، دچار کوری باشم، آن کوری قطعاً کوری عشق است 

نه کوری معمولی. ای حَسَن بدان که عشق، موجب کوری و کری 

عاشق می شود.


کورم از غیر خدا بینا بدو

مقتضای عشق این باشد بگو


مولوی، دیوان شمس، غزل شمارهٔ ۴۵۵

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Qazal)# 455, Divan e Shams


اندیشه را رها کن و دل ساده شو تمام

چون روی آینه که به نقش و نگار نیست


مولوی، مثنوی، دفتر اول، بیت ۱۴۰۶

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #1, Line #1406 


آدمی دید است و باقی پوست است

دید آن است آن که دید دوست است


مولوی، مثنوی، دفتر ششم، بیت ۲۱۴۶

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #6, Line #2146 


از همه اوهام و تصویرات دور

نور نور نور نور نور نور


مولوی، مثنوی، دفتر اول، بیت ۹۴۶

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #1, Line #946 


زآنکه بی شکری بود شوم و شنار

می برد بی شکر را در قعر نار


گر توکل میکنی در کار کن

کشت کن پس تکیه بر جبار کن 


مولوی، مثنوی، دفتر اول، بیت ۹۳۸

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #1, Line #938 


سعی شکر نعمتش قدرت بود

جبر تو انکار آن نعمت بود


مولوی، مثنوی، دفتر سوم، بیت ۳۱۰

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #3, Line #310 


ناسپاسی و فراموشی تو 

یاد ناورد آن عسل نوشی تو


لاجرم آن راه، بر تو بسته شد

چون دل اهل دل از تو خسته شد


زودشان دریاب و استغفار کن

همچو ابری گریههای زار کن 


مولوی، مثنوی، دفتر اول، بیت ۲۲۳۵

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #1, Line #2235 


آن درم دادن سخی را لایق است

جان سپردن خود سخای عاشق است


مولوی، مثنوی، دفتر دوم، بیت ۱۰۵۷

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #2, Line #1057 


گر بروید ور بریزد صد گیاه

عاقبت برروید آن کشته اله


کشت نو کارید بر کشت نخست

این دوم فانی است و آن اول درست


کشت اول کامل و بگزیده است

تخم ثانی فاسد و پوسیده است


مولوی، مثنوی، دفتر سوم، بیت ۱۶۳۸

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #3, Line #1638 


زین سبب فرمود استثنا کنید

گر خدا خواهد به پیمان بر زنید


هر زمان دل را دگر میلی دهم

هر نفس بر دل دگر داغی نهم


کل اصباح لنا شان جدید

کل شیء عن مرادی لا یحید


در هر بامداد کاری تازه داریم، و هیچ کاری از حیطه مشیت 

من خارج نمی شود.


مولوی، مثنوی، دفتر سوم، بیت ۲۹۹۶

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #3, Line #2996 


ساخت موسی قدس در باب صغیر

تا فرود آرند سر قوم زحیر


زآنکه جباران بدند و سرفراز

دوزخ آن باب صغیر است و نیاز 


مولوی، مثنوی، دفتر دوم، بیت ۱۴۲۱

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #2, Line #1421 


میرود از سینهها در سینهها

از ره پنهان صلاح و کینهها


مولوی، مثنوی، دفتر پنجم، بیت ۲۶۳۶

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #5, Line #2636 


از قرین بیقول و گفت و گوی او

خو بدزدد دل نهان از خوی او


مولوی، مثنوی، دفتر پنجم، بیت ۱۰۶۷

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #5, Line #1067 

 

که درون سینه شرحت دادهایم

شرح اندر سینهات بنهادهایم


مولوی، مثنوی، دفتر پنجم، بیت ۱۰۷۱

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #5, Line #1071 


که الم نشرح نه شرحت هست باز

چون شدی تو شرحجو و کدیهساز؟


قرآن کریم، سوره انشراح(۹۴)، آیه ۱

Quran, Sooreh Ash-Sharh(#94), Line #1


« أَلَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ. »


« آيا سينهات را برايت نگشوديم؟»


مولوی، مثنوی، دفتر دوم، بیت ۱۹۲۲

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #2, Line #1922 


خود بدانی چون بر آری سر زخواب

ختم شد والله اعلم بالصواب


آنگاه که سر از خواب غفلت برداری و بیدار شوی، این اسرار و حقایق 

را در خواهی یافت. بنابراین بحث و گفتار پیرامون این موضوعات پایان 

یافت و خداوند به راستی و درستی داناتر است.


مر تو را نه قوت خوردن بدی

نه ره و پروای قی کردن بدی


میشنیدم فحش و خر میراندم

رب یسر زیر لب میخواندم*


ناسزاهای تو را می شنیدم ولی خر خود را می راندم، یعنی کار خود را 

می کردم و زیر لب می خواندم: پروردگارا کارم را آسان فرما.


از سبب گفتن مرا دستور نه

ترک تو گفتن مرا مقدور نه


هر زمان میگفتم از درد درون

اهد قومی انهم لا یعلمون**


* قرآن کریم، سوره طه(۲۰)، آیه ۲۷-۲۵

Quran, Sooreh Ta-Ha(#20), Line #25-27


« قَالَ رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِی.»(۲۵)


« گفت: پروردگارا گشاده گردان دلم را.»


« وَيَسِّرْ لِي أَمْرِی.»(۲۶) 


« و آسان گردان کارم را.»

        

« وَاحْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِسَانِي.» (٢٧)


« و گره از زبان من بگشاى.»


** حدیث


« اَللّهُمَّ اهْدِ قَوْمی فَاِنَّهُمْ لا یَعْلَمُون.»


« خداوندا، قوم مرا هدایت کن که نمی دانند.»


مولوی، مثنوی، دفتر پنجم، بیت ۳۶۴۴

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #5, Line #3644 


« تمثیل ِتنِ آدمی به مهمانخانه، و اندیشههای مختلف به مهمانانِ 

مختلف، عارف در رضا بدآن اندیشههای غم و شادی چون شخص 

مهماندوستِ غریبنوازِ خلیلوار، که درِ خلیل به اِکرام ضَیف پیوسته 

باز بود بر کافر و مؤمن و امین و خائن و با همهٔ  مهمانان رو تازه داشتی.»


هست مهمانخانه این تن ای جوان

هر صباحی ضیف نو آید دوان


هین مگو کین ماند اندر گردنم

که هم اکنون باز پرد در عدم


هرچه آید از جهان غیبوش

در دلت ضیف ست او را دار خوش


« حکایتِ آن مهمان که زنِ خداوندِ خانه گفت که باران فرو گرفت 

و مهمان در گردنِ ما ماند.»


آن یکی را بیگهان آمد قنق

ساخت او را همچو طوق اندر عنق


خوان کشید او را کرامت ها نمود

آن شب اندر کوی ایشان سور بود


مرد زن را گفت پنهانی سخن

کامشب ای خاتون دو جامه خواب کن


بستر ما را بگستر سوی در

بهر مهمان گستر آن سوی دگر


گفت زن خدمت کنم شادی کنم

سمع و طاعه ای دو چشم روشنم


هر دو بستر گسترید و رفت زن

سوی ختنهسور کرد آنجا وطن


ماند مهمان عزیز و شوهرش

نقل بنهادند از خشک و ترش


در سمر گفتند هر دو منتجب

سرگذشت نیک و بد تا نیم شب


بعد از آن مهمان ز خواب و از سمر

شد در آن بستر که بد آن سوی در


شوهر از خجلت بدو چیزی نگفت

که تو را این سوست ای جان جای خفت


که برای خواب تو ای بوالکرم

بستر آن سوی دگر افکندهام


آن قراری که به زن او داده بود

گشت مبدل و آن طرف مهمان غنود


آن شب آنجا سخت باران در گرفت

کز غلیظی ابرشان آمد شگفت


زن بیامد بر گمان آنکه شو

سوی در خفته ست و آن سو آن عمو


رفت عریان در لحاف آن دم عروس

داد مهمان را به رغبت چند بوس


گفت میترسیدم ای مرد کلان

خود همان آمد همان آمد همان


مردِ مهمان را گل و باران نشاند

بر تو چون صابون سلطانی بماند


اندرین باران و گل او کی رود

بر سر و جان تو او تاوان شود


زود مهمان جست و گفت ای زن بهل

موزه دارم غم ندارم من ز گل


من روان گشتم شما را خیر باد

در سفر یک دم مبادا روح شاد


تا که زوتر جانب معدن رود

کین خوشی اندر سفر رهزن شود


زن پشیمان شد از آن گفتار سرد

چون رمید و رفت آن مهمان فرد


زن بسی گفتش که آخر ای امیر

گر مزاحی کردم از طیبت مگیر


سجده و زاری زن سودی نداشت

رفت ایشان را در آن حسرت گذاشت


جامه ازرق کرد زآن پس مرد و زن

صورتش دیدند شمعی بیلگن


میشد و صحرا ز نور شمع مرد

چون بهشت از ظلمت شب گشته فرد


کرد مهمان خانه خانه خویش را

از غم و از خجلت این ماجرا


در درونِ هر دو از راه نهان

هر زمان گفتی خیال میهمان


که منم یار خضر صد گنج جود

میفشاندم لیک روزیتان نبود 


« تمثیل فکر هر روزینه که اندر دل آید، به مهمان نو که از اوّلِ 

روز در خانه فرود آید و تحکّم و بدخویی کند به خداوندِ خانه و 

فضیلتِ مهماننوازی و نازِ مهمان کشیدن.»


هر دمی فکری چو مهمان عزیز

آید اندر سینهات هر روز نیز


فکر را ای جان به جای شخص دان   

زآنکه شخص از فکر دارد قدر و جان


فکرِ غم گر راه شادی میزند

کارسازی های شادی میکند


خانه میروبد به تندی او ز غیر

تا درآید شادی نو ز اصل خیر


میفشاند برگ زرد از شاخ دل

تا بروید برگ سبز متصل


میکند بیخ سرور کهنه را

تا خرامد ذوق نو از ماورا


غم کند بیخ کژ پوسیده را

تا نماید بیخ رو پوشیده را


غم ز دل هر چه بریزد یا برد

در عوض حقا که بهتر آورد


خاصه آن را که یقینش باشد این

که بود غم بنده اهل یقین


گر ترشرویی نیارد ابر و برق

رز بسوزد از تبسم های شرق


سعد و نحس اندر دلت مهمان شود

چون ستاره خانه خانه میرود


آن زمان که او مقیم برج توست

باش همچون طالعش شیرین و چست


تا که با مه چون شود او متصل

شکر گوید از تو با سلطان دل


هفت سال ایوب با صبر و رضا

در بلا خوش بود با ضیف خدا


تا چو وا گردد بلای سخترو

پیش حق گوید به صد گون شکر او


کز محبت با من محبوب کش

رو نکرد ایوب یک لحظه ترش


از وفا و خجلت علم خدا

بود چون شیر و عسل او با بلا


فکر در سینه درآید نو به نو

خندخندان پیش او تو باز رو


که اعذنی خالقی من شره

لا تحرمنی انل من بره


بگو: ای آفریدگار من، مرا از شرّ اندیشه نو پناه ده. مرا از خیر 

و برکت اندیشه نو محروم مکن، بلکه خیر و برکت آنرا به من برسان.


رب اوزعنی لشکر ما اری*

لا تعقب حسرة لی ان مضی


پروردگارا، مرا به سپاسگزاری هرآنچه بینم الهام فرما و اگر 

نعمتی گذشت مرا دچار حسرت مفرما.


آن ضمیر روترش را پاس دار

آن ترش را چون شکر شیرین شمار


ابر را گر هست ظاهر روترش

گلشن آرندهست ابر و شورهکش


فکر غم را تو مثال ابر دان

با ترش تو رو ترش کم کن چنان


بو که آن گوهر به دست او بود

جهد کن تا از تو او راضی رود


ور نباشد گوهر و نبود غنی

عادت شیرین خود افزون کنی


جای دیگر سود دارد عادتت

ناگهان روزی برآید حاجتت


فکرتی کز شادیت مانع شود

آن به امر و حکمت صانع شود


تو مخوان دو چاردانگش ای جوان

بو که نجمی باشد و صاحبقران


تو مگو فرعی ست او را اصل گیر

تا بوی پیوسته بر مقصود چیر


ور تو آن را فرع گیری و مضر

چشم تو در اصل باشد منتظر


زهر آمد انتظار اندر چشش

دایما در مرگ باشی زآن روش


اصل دان آن را بگیرش در کنار

باز ره دایم ز مرگ انتظار


* قرآن کریم، سوره نمل(۲۷)، آیه ۱۹

Quran, Sooreh An-Naml(#27), Line #19


«…رَبِّ أَوْزِعْنِي أَنْ أَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتِي أَنْعَمْتَ عَلَيَّ وَعَلَىٰ وَالِدَيَّ…»


«…اى پروردگار من، مرا وادار تا سپاس نعمت تو را كه بر من 

و پدر و مادر من ارزانى داشتهاى به جاى آورم…»

Tags



Comments

  1. shirin7sh
    3 months, 3 weeks ago

    ناسپاسی و فراموشی تو
    یاد ناورد آن عسل نوشی تو

    لاجرم آن راه، بر تو بسته شد
    چون دل اهل دل از تو خسته شد

    زودشان دریاب و استغفار کن
    همچو ابری گریه‌های زار کن

    به به از این اشعار که روشنای جان هستند و چراغ راه
    هزاران شکر و صدها سپاس

Sign in or sign up to post comments.
Parviz Shahbazi
Ganje Hozour audio Program #838
برنامه صوتی شماره ۸۳۸ گنج حضور
Category:
برنامه های صوتی گنج حضور
برنامه های صوتی ۹۰۰ - ۸۰۱
Views: 2,386
Submitted by: admin, Oct 29 2020






حمایت گنج حضور


 :بیننده عزیز برنامه گنج حضور

  با سلام و احوالپرسی، با تشکر و قدردانی ازشما که این برنامه را تماشا می کنید، از شما تقاضا  داریم که عضو خانواده گنج حضور شوید و بهر اندازه که می توانید و می خواهید این برنامه و تلویزیون را ،هر ماهه، حمایت مالی کنید. لطفاً به این امر مهم توجه فرمایید که برای ادامه خدمات  فرهنگی این تلویزیون حمایت مالی اشخاصی که از آن استفاده می کنند، ضروری است. این تلویزیون منبع دیگری برای درآمد ندارد. لطفاً تصمیم خود را در این مورد به ایمیل: shahbazi@rapidtest.com اطلاع دهید.


حمایت مالی به روشهای آسان زیر امکان پذیر است:



در صورت لزوم با شماره 001-818-970-3345 (با پرویز شهبازی در آمریکا) و یا 001-818-224-4164 (با نسیبه در آمریکا) تماس بگیرید.


 

   

   
   

    ۱- از طریق کردیت کارت و Paypal







۲- از طریق دادن کردیت کارت خودتان به ما، تا هر ماهه به مقداری که شما می خواهید، بعنوان حق عضویت، چارج شود.



برای اعضا، در صورت درخواست، به شرح زیر CD یا DVD فرستاده خواهد شد.

              برای ساکنان آمریکا و کانادا، حق عضویت حداقل: 

             

                100 $ در ماه برای چهار عدد CD یا DVD

                75 $ در ماه برای سه عدد CD یا DVD

                50 $ در ماه برای دو عدد CD یا DVD

                30 $ در ماه برای یک عدد CD یا DVD

               

                برای ساکنان اروپا و کشور های دیگر 20 $ به مبلغ فوق افزوده خواهد شد.






۳- از طریق فرستادن چک به آدرس زیر: 







Parviz Shahbazi

P.O. Box 745 Woodland Hills, CA

91365 USA. 







               

۴- از طریق فرستادن پول نقد به حساب بانکی گنج حضور، از تمام نقاط دنیا غیر از ایران، یا واریز (Deposit) کردن از نقاط مختلف آمریکا یا کانادا، به شرح  زیر:



 

 

 

WELLS FARGO BANK



6001 Topanga Canyon Blvd
Woodland Hills, CA

91367 USA.

Beneficiary Name: TREASURE OF PRESENCE FOUNDATION, INC.


Account #: 9375957264 Routing: 121000248


Swift #WFBIUS6S

             



۵- از طریق فرستادن پول نقد به حساب بانکی گنج حضور از تمام نقاط ایران به شرح زیر:



 

 
Bank Saderat Iran

    Acc.No. 0215939277000

    Card .No. 6037 6975 5290 5868

    Shahram Sharifzadeh Tadi



    بانک صادرات


    شماره‌ حساب: 0215939277000

   شماره کارت: 6037 6975 5290 5868

    به نام: شهرام شریف زاده طادی