Parviz Shahbazi

Ganje Hozour audio Program #868

برنامه صوتی شماره ۸۶۸ گنج حضور

  • Currently 4.10/5
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
out of 212 votes
Comments (1)

    
Lights off
Sorry, your favorites list is FULL.

Support Ganje Hozour (حمایت از گنج حضور)

Link to this video/audio

Description

برنامه صوتی شماره ۸۶۸ گنج حضور

اجرا: پرویز شهبازی


۱۴۰۰ تاریخ اجرا: ۲۵ می ۲۰۲۱ - ۵ خرداد





مولوی، دیوان شمس، غزل شمارهٔ ۸۲۳

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Qazal)# 823, Divan e Shams


عُمر بر اومیدِ فردا میرود

غافلانه سویِ غوغا میرود


روزگارِ خویش را امروز دان

بِنگَرش تا در چه سودا میرود


گَه به کیسه، گَه به کاسه عُمر رفت

هر نَفَس از کیسهٔ ما میرود


مرگ یک یک میبَرَد وز هیبَتَش

عاقلان را رنگ و سیما میرود


مرگ در ره ایستاده منتظر

خواجه بر عزمِ تماشا میرود


مرگ از خاطر به ما نزدیکتر

خاطرِ غافل کجاها میرود؟


تَن مَپَرور، زانکه قربانیست تَن

دل بِپَرور، دل به بالا میرود


چرب و شیرین کم دِه این مُردار را

زانکه تَن پَروَرْد(١) رسوا میرود


چرب و شیرین دِه ز حکمت روح را

تا قوی گردد که آن جا میرود


حکمتت از شه صلاح الدّین رسید

آنکه چون خورشید یکتا میرود


مولوی، مثنوی، دفتر چهارم، بیت ۲۹۸۳

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #4, Line #2983 


بس بلا و رنج میباید کشید

عامه را تا فرق را تانند دید


کین حروفِ واسطه ای یارِ غار

پیشِ واصل خار باشد، خار، خار


بس بلا و رنج بایست و وُقوف

تا رَهد آن روحِ صافی از حُروف


لیک بعضی زین صدا کَرتر شدند

باز بعضی صافی و برتر شدند      


مولوی، مثنوی، دفتر چهارم، بیت ۲۹۶۷

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #4, Line #2967 


خود، طوافِ آنکه او شَهبین بُوَد

فوقِ قهر و لطف و کفر و دین بُوَد


زآن نیآمد یک عبارت در جهان

که نهان ست و نهان ست و نهان


زآنکه این اَسما و الفاظِ حمید

از گِلابهٔ آدمی آمد پدید


عَلَّمَ اَلَاْسْما بُد آدم را اِمام

لیک نه اندر لباسِ عَین و لام


چون نهاد از آب و گِل بر سَر کلاه

گشت آن اسمایِ جانی رُوسیاه


که نقابِ حرف و دَم در خود کشید 

تا شود بر آب و گِل معنی پدید


گرچه از یک وَجه منطق کاشف است

لیک از دَه وَجه، پَرده و مُکنِف است       


مولوی، مثنوی، دفتر پنجم، بیت ۴۰۶۴

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #5, Line #4064 


بهرِ صورت ها مَکَش چندین زَحیر(۲)

بیصُداعِ(۳) صورتی، معنی بگیر


مولوی، مثنوی، دفتر پنجم، بیت ۶۴۸

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #5, Line #648 


پس هنر، آمد هلاکت خام را   

کز پیِ دانه، نبیند دام را


اختیار آن را نکو باشد که او

مالکِ خود باشد اندر اِتَّقُوا


مولوی، مثنوی، دفتر دوم، بیت ۱۲۶۶

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #2, Line #1266 


این دو روزَک را که زورت هست زود

پَرّافشانی(۴) بکُن از راهِ جُود(۵)


این قَدَر تُخمی که ماندستت بباز

تا برویَد زین دو دَم، عُمرِ دراز 


تا نَمُردست این چراغِ با گُهر 

هین فَتیلش ساز و روغن زودتر     


هین مگو فردا، که فرداها گذشت

تا بکلّی نگذرد ایّامِ کَشت


مولوی، مثنوی، دفتر چهارم، بیت ۲۴۵۹

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #4, Line #2459 


کی فرستادی دَمی بر آسمان

نیکیی، کز پی نیآمد مثلِ آن ؟


گر مراقب باشی و بیدار تو

بینی هر دَم پاسخِ کردار تو 


چون مراقب باشی و گیری رَسَن

حاجتت ناید قیامت آمدن 


مولوی، مثنوی، دفتر پنجم، بیت ۵۴۹

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #5, Line #549 


چون ز مُرده زنده بیرون میکشد

هر که مُرده گشت، او دارد رَشَد


چون ز زنده مُرده بیرون میکند

نفسِ زنده سویِ مرگی میتَند


مُرده شو تا مُخْرِجُ الْحَیِّ الصَّمَد

زندهيی زین مُرده بیرون آورد


مرده شو، یعنی از نفس و نفسانیّات پاک شو تا خداوند 

بی نیاز که زنده را از مُرده بیرون می آورد، زنده ای را از 

مُرده تو بیرون آورد.


مولوی، مثنوی، دفتر اول، بیت ۱۳۳

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #1, Line #133 


صوفی اِبْنُ الْوَقت باشد ای رفیق

نیست فردا گفتن از شرط طریق


تو مگر خود، مردِ صوفی نیستی

هست را از نَسیه خیزد نیستی


مولوی، مثنوی، دفتر سوم، بیت ۱۴۲۵

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #3, Line #1425 


آنکه او موقوفِ حال است، آدمی ست

گه به حال افزون و، گاهی در کمی ست


صوفی، ابنُ الوقت باشد در مثال

لیک صافی، فارغ است از وقت و حال


حال ها موقوفِ عزم و رایِ او

زنده از نَفْخِ مسیحْآسایِ او


عاشقِ حالی، نه عاشق بر مَنی

بر امیدِ حال بر من میتَنی


آنکه یک دَم کم، دمی کامل بود

نیست معبود خلیل، آفِل بود


وآنکه آفِل باشد و گه آن و این

نیست دلبر، لا اُحِبُّ الْآفِلین


مولوی، مثنوی، دفتر سوم، بیت ۵۰۴

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #3, Line #504 


عَجِّلُوا اَصْحابَنا کَیْ تَرْبَحُوا

عقل میگفت از درون: لا تَفْرَحُوا(۶)*


خواجه به یاران و کسانش می گفت: ای یاران و خویشان بشتابید 

تا سود ببرید. ولی عقل دوراندیش از درون ندا می داد: نباید 

شادمانی کنید.


مِنْ رِباحِ اللهِ کُونُوا رابِحین

اِنَّ ربّی لا یُحِبُّ الْفَرِحین**


عقل به این جمع سرمست می گفت: از سودهای الهی بهره مند 

شوید که پروردگار من، سرمستان را دوست نمی دارد.


اِفرَحُوا هَوْناً(۷) بِما آتاکُمُ

کُلُّ آتٍ مُشغِلٍ(۸) اَلْهاکُمُ


بدانچه خداوند به شما بخشیده اندکی شادمانی کنید( مبادا دچار 

سرمستی و غرور و افراط در شادمانی شوید.) هر چیز سرگرم کننده 

که نصیب شما می شود شما را از خدا غافل و به خود مشغول می دارد.


شاد از وی شو، مشو از غیرِ وی

او بهارست و دگرها، ماهِ دی


هر چه غیرِ اوست، اِستدراجِ توست***

گرچه تخت و ملک توست و تاجِ توست     


* قرآن کریم، سوره حدید(۵۷)، آیه ۲۳

Quran, Sooreh Al-Hadid(#57), Line #23


« لِكَيْلَا تَأْسَوْا عَلَىٰ مَا فَاتَكُمْ وَلَا تَفْرَحُوا بِمَا آتَاكُمْ ۗ وَاللَّهُ لَا يُحِبُّ 

كُلَّ مُخْتَالٍ فَخُورٍ.»


« تا بر آنچه از دستتان مىرود اندوهگين نباشيد و بدانچه به 

دستتان مىآيد شادمانى نكنيد. و خدا هيچ متكبر خودستايندهاى 

را دوست ندارد.»


** قرآن کریم، سوره قصص(۲۸)، آیه ۷۶

Quran, Sooreh Al-Qasas(#28), Line #76


«… إِذْ قَالَ لَهُ قَوْمُهُ لَا تَفْرَحْ ۖ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْفَرِحِينَ.»


«… آنگاه كه قوم قارون به او گفتند: سرمست مباش، زيرا خدا 

سرمستان را دوست ندارد.»


*** قرآن کریم، سوره اعراف(۷)، آیه ۱۸۱و۱۸۲

Quran, Sooreh Al-A'raaf(#7), Line #182,181


« وَالَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَيْثُ لَا يَعْلَمُونَ.» (١٨٢)


« و آنان را كه آيات ما را دروغ انگاشتند، از راهى كه خود نمىدانند 

به تدريج خوارشان مىسازيم (به تدريج به لب پرتگاه می کشانیم)، 

(به تدريج به افسانه من ذهنی می کشانیم).»


« وَمِمَّنْ خَلَقْنَا أُمَّةٌ يَهْدُونَ بِالْحَقِّ وَبِهِ يَعْدِلُونَ.» (١٨١)


« از آفريدگان ما گروهى هستند كه به حق راه مىنمايند و به 

عدالت رفتار مىكنند.»


مولوی، مثنوی، دفتر چهارم، بیت ۲۱۴۶

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #4, Line #2146 


بر کنارِ بامی ای مستِ مُدام

پَسْت بنشین(۹) یا فرود آ، وَالسَّلام(۱۰)


قرآن کریم، سوره مومنون(۲۳)، آیه ۵۶و۵۵

Quran, Sooreh Al-Muminoon(#23), Line #55,56


« أَيَحْسَبُونَ أَنَّمَا نُمِدُّهُمْ بِهِ مِنْ مَالٍ وَبَنِينَ.» (۵۵)


« آيا مىپندارند كه آن مال و فرزند كه ارزانيشان مىداريم،»


« نُسَارِعُ لَهُمْ فِي الْخَيْرَاتِ ۚ بَلْ لَا يَشْعُرُونَ.» (۵۶)


« براى آن است كه مىكوشيم خيرى به آنها برسانيم؟ 

نه، كه آنان در نمىيابند.»


مولوی، مثنوی، دفتر سوم، بیت ۵۰۹

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #3, Line #509 


شاد از غم شو، که غم دامِ لقاست

اندرین ره، سویِ پستی ارتقاست


غم یکی گنجی است و رنج تو چو کان

لیک کی درگیرد این در کودکان؟


کودکان چون نامِ بازی بشنوند

جمله با خرگور، هم تگ میدوند


ای خرانِ کور، این سو(۱۱) دام هاست

در کمین، این سوی، خونآشام هاست


تیرها پَرّان، کمان پنهان ز غیب

بر جوانی میرسد صد تیر شَیب(۱۲)


گام در صحرایِ دل باید نهاد

زآنکه در صحرایِ گِل نَبْوَد گشاد


ایمن آبادست دل، ای دوستان

چشمهها و گُلْسِتان در گُلْسِتان


عُجْ(۱۳) اِلَی الْقَلْبِ وَ سِرْ(۱۴) یا ساریَه(۱۵)

فیهِ اَشْجارٌ وَ عَیْنٌ جاریَه


ای شب رو به سوی عالم قلب بگرا و ره بسپار که در آنجا درختان 

و چشمه سارانی روان است.[ عالم قلب و جهان معنا گلشنی است 

آکنده از اشجار معرفت و انهار حکمت.]


دِه مرو، دِه مرد را احمق کند

عقل را بی نور و بی رونق کند


قولِ پیغمبر شنو ای مُجتبی

گورِ عقل آمد وطن در روستا*     

 

هر که در رُستا(۱۶) بُوَد روزیّ و شام

تا به ماهی عقلِ او نَبْوَد تمام


تا به ماهی احمقی با او بُوَد

از حشیشِ(۱۷) دِه جز اینها چه دْرَوَد


وآنکه ماهی باشد اندر روستا

روزگاری باشدش جهل و عَما(۱۸)


دِه چه باشد، شیخِ واصل ناشده

دست در تقلید و حجّت در زده


پیشِ شهرِ عقلِ کُلّی این حواس

چون خَرانِ چشمبسته در خرآس(۱۹)    


* حدیث


« لا تَسْكُنِ الْكُفورَ فَاِنَّ ساكنَ الْكُفورِ كَساكِنِ الْقُبورِ»


« در روستا منزل مگزین که ساکن در روستا همچون 

ساکن در قبر است.»


مولوی، مثنوی، دفتر پنجم، بیت ۴۲

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #5, Line #42 


سر ببُر این چار مرغِ زنده را

سَرمَدی کُن خلقِ ناپاینده را


بَطّ و طاوسست و زاغست و خروس

این مثال چار خُلق اندر نُفوس


بَطّ، حرصست و خروس آن شهوتست

جاه، چون طاوس و زاغ اُمنیّتست


مُنْیَتَش(۲۰) آنکه بود امّیدساز

طامعِ(۲۱) تَأبید(۲۲) یا عمرِ دراز


مولوی، مثنوی، دفتر پنجم، بیت ۷۶۵

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #5, Line #765 


این سخن را نیست پایان و فَراغ

ای خلیلِ حق چرا کُشتی تو زاغ؟


بهرِ فرمان، حکمتِ فرمان چه بود؟*

اندکی ز اسرارِ آن باید نمود


کاغْ کاغ(۲۳) و نعره زاغِ سیاه

دایماً باشد به دنیا عُمْرخواه(۲۴)


هَمچو اِبلیس از خدای پاکِ فرد(۲۵)

تا قیامت عمرِ تَن درخواست کرد


گفت: اَنظِرنی اِلی یَومِ الْجَزا

کاشکی گفتی که: تُبْنا(۲۶) رَبَّنا**


* قرآن کریم، سوره بقره(۲)، آیه ۲۶۰

Quran, Sooreh Al-Baqarah(#2), Line #260


«… خُذْ أَرْبَعَةً مِنَ الطَّيْرِ…»


«… گفت: چهار پرنده برگير…»


** قرآن کریم، سوره ص(۳۸)، آیه ۷۹

Quran, Sooreh Saad(#38), Line #79


« قَالَ رَبِّ فَأَنْظِرْنِي إِلَىٰ يَوْمِ يُبْعَثُونَ.»


« گفت: اى پروردگار من، مرا تا روزى كه از نو زنده 

شوند مهلت ده.»


مولوی، مثنوی، دفتر سوم، بیت ۴۰۵۳

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #3, Line #4053 


نفس و شیطان، هر دو یک تن بودهاند

در دو صورت خویش را بنمودهاند


چون فرشته و عقل، که ایشان یک بُدند

بهرِ حکمت هاش دو صورت شدند


دشمنی داری چنین در سِرِّ خویش

مانعِ عقل ست و خصمِ جان و کیش


مولوی، مثنوی، دفتر پنجم، بیت ۷۷۰

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #5, Line #770 


عمرِ بی توبه، همه جان کندن است

مرگِ حاضر، غایب از حق بودن است


عمر و مرگ این هر دو با حق خوش بُوَد*

بیخدا آبِ حیات آتش بُوَد


آن هم از تأثیرِ لعنت بود کو

در چنان حضرت همی شد عُمرْجُو


از خدا غیرِ خدا را خواستن

ظَّنِ افزونی ست و کُلّی کاستن


خاصه عمری غرق در بیگانگی

در حضورِ شیر، روبَهشانگی(۲۷)


عمر بیشم ده که تا پستر روم

مَهْلَم(۲۸) افزون کن که تا کمتر شوم


تا که لعنت را نشانه او بُوَد

بَد کسی باشد که لعنتْجُو بود


عُمرِ خوش، در قُرب(۲۹)، جان پروردن است

عمرِ زاغ از بهرِ سِرگین(۳۰) خوردن است


عمرِ بیشم دِه که تا گُه میخورم

دایم اینم دِه که بس بَدگوهرم


گرنه گُه خوارست آن گَنده دهان

گویدی کز خویِ زاغم وارهان(۳۱)       


* قرآن کریم، سوره انعام(۶)، آیه ۱۶۲

Quran, Sooreh Al-An'aam(#6), Line #162


« قُلْ إِنَّ صَلَاتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ »


« بگو: نماز من و قربانى من و زندگى من و مرگ من براى 

خدا آن پروردگار جهانيان است.»


مولوی، دیوان شمس، غزل شمارهٔ ۲۶۶۰

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Qazal)# 2660, Divan e Shams


تویی فرزندِ جان، کارِ تو عشق است

چرا رفتی تو و هر کاره(۳۲) گشتی؟


مولوی، مثنوی، دفتر پنجم، بیت ۵۸۸

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #5, Line #588 


عشق، آن شعلهست کو چون بر فروخت

هرچه جز معشوق باقی، جمله سوخت


تیغِ لا در قتلِ غیرِ حق براند

دَرنگر زآن پس که بعدِ لا چه ماند؟


ماند اِلَّا الله، باقی جمله رفت

شاد باش ای عشقِ شرکتسوزِ زَفت


مولوی، مثنوی، دفتر ششم، بیت ۱۴۵۰

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #6, Line #1450 


راست گفته است آن سپهدارِ بشر

که هر آنکه کرد از دنیا گذر


نیستش درد و دریغ و غَبنِ(۳۳) موت*

بلکه هستش صد دریغ از بهرِ فوت


که چرا قبله نکردم مرگ را؟

مخزن هر دولت و هر برگ را


قبله کردم من همه عمر از حَوَل  

ان خیالاتی که گم شد در اَجَل 


حسرت آن مردگان از مرگ نیست

زانست کاندر نقش ها کردیم ایست


ما ندیدیم این که آن نقش است و کف

کف ز دریا جُنبَد و یابَد عَلف        


* حدیث


« ما مِنْ أَحَدٍ يَمُوتُ إِلاّ نَدِمَ إِنْ كانَ مُحسِناً نَدِمَ اِنْ لا يَكُونَ 

ازْدادَ وَ إِنْ كانَ مُسيئاً نَدِمَ اَنْ لا يَكُونَ نُزِعَ.»


« هیچکس نمیرد جز آنکه پشیمان شود. اگر نکوکار باشد 

از آن پشیمان گردد که چرا بر نکوکاری هایش نیفزود، و اگر 

بدکار باشد از آنرو پشیمان شود که چرا از تباهکاری بازش نداشته اند.»


مولوی، مثنوی، دفتر سوم، بیت ۱۲۴

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #3, Line #124 


عمرِ تو مانند هَمیانِ(۳۴) زرست

روز و شب مانندِ دینار اشمرست


میشمارد، میدهد زر بی وقوف(۳۵)

تا که خالی گردد و آید خُسوف(۳۶)


گر ز کُه بستانی و ننهی به جای

اندر آید کوه ز آن دادن ز پای


پس بنه بر جای هر دم را عوض

تا زِ وَاسْجُد وَاقْتَرِب یابی غرض*


بنابراین به جای هر لحظه ای که از عمر از دست می دهی، از 

سجده و قرب به حضرت حق و مابه ازایی برای آن بگمار و تا 

از این طریق به مقصود حقیقی برسی.


در تمامی کارها چندین مکوش

جز به کاری که بُوَد در دین، مکوش


عاقبت تو رفت خواهی ناتمام

کارهایت اَبتَر(۳۷) و نانِ تو خام   


و آن عمارت کردنِ گور و لَحَد(۳۸)

نه به سنگ است و به چوب و نه لُبَد(۳۹)**


بلکه خود را در صفا گوری کنی

در مَنیِّ او کنی دفنِ مَنی


خاکِ او گردی و مدفونِ غمش

تا دمت یابد مددها از دمش


گورخانه و قُبّهها(۴۰) و کنگره

نبود از اصحابِ معنی آن سَره


بنگر اکنون زنده اطلسپوش را

هیچ اطلس دست گیرد هوش را؟


در عذابِ مُنکَرست آن جانِ او

کژدمِ غم در دلِ غَمدانِ او


از برون، بر ظاهرش نقش و نگار

وز درون، ز اندیشهها او زار زار


وآن یکی بینی در آن دَلقِ کُهَن

چون نبات اندیشه و شِکَّر سُخَن       


* قرآن کریم، سوره علق(۹۶)، آیه ۱۹

Quran, Sooreh Al-Alaq(#96), Line #19


« كَلَّا لَا تُطِعْهُ وَاسْجُدْ وَاقْتَرِبْ.»


« نه، هرگز، از او پيروى مكن و سجده كن و به خدا نزديك شو.»


** قرآن کریم، سوره بلد(۹۰)، آیه ۶

Quran, Sooreh Al-Balad(#90), Line #6


« يَقُولُ أَهْلَكْتُ مَالًا لُبَدًا.»


« گوید: مال بسیار به کار بردم.»


مولوی، مثنوی، دفتر پنجم، بیت ۵۵۹

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #5, Line #559 


تا گشاید عقدهٔ اِشکال را

در حَدَث کرده ست زرین بیل را


عقده را بگشاده گیر ای مُنْتَهی

عقده یی سخت ست بر کیسهٔ تهی


در گشادِ عقدهها گشتی تو پیر

عقدهٔ چندی دگر بگشاده گیر


عقدهیی که آن بر گلوی ماست سخت

که بدانی که خَسی یا نیکبخت؟


حَلِّ این اِشکال کُن، گر آدمی

خرج این کُن دَم، اگر آدم دمی


مولوی، مثنوی، دفتر سوم، بیت ۳۸۳۳

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #3, Line #3833 


تو مکن تهدید از کُشتن که من

تشنهٔ زارم به خونِ خویشتن


عاشقان را هر زمانی مُردنی ست

مردنِ عشّاق، خود یک نوع نیست


او دو صد جان دارد از جانِ هُدی(۴۱)

وآن دوصد را میکند هر دم فِدی


هر یکی جان را ستاند دَه بها

از نُبی(۴۲) خوان: عَشرَةُ اَمثالِها


عاشق در برابر هر جانی که فدای حضرت معشوق می کند، ده برابر 

عوض می گیرد. از قرآن کریم این مطلب را بخوان که: هر عمل نیکی، 

ده برابر پاداش دارد.


گر بریزد خونِ من آن دوسترُو(۴۳)

پایکوبان جان برافشانم بر او


آزمودم مرگِ من در زندگی ست

چون رَهَم زین زندگی، پایندگی ست       


مولوی، دیوان شمس، غزل شمارهٔ ۲۱۰۲

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Qazal)# 2102, Divan e Shams


چیست با عشق آشنا بودن؟

به جُز از کامِ دل جدا بودن


خون شدن، خونِ خود فرو خوردن

با سگان بر درِ وفا بودن


کاین شهیدان ز مرگ نَشکیبند(۴۴)

عاشقانند بر فنا بودن


از بلا و قَضا(۴۵) گریزی تو

ترسِ ایشان ز بی بلا بودن


شَشَه(۴۶) میگیر و روزِ عاشورا

تو نتانی به کربلا بودن


مولوی، مثنوی، دفتر سوم، بیت ۱۳۶۴

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #3, Line #1364 


باز فرمود او که اندر هر قَضا

مَر مسلمان را رضا باید، رضا


مولوی، دیوان شمس، غزل شمارهٔ ۲۶۷۵

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Qazal)# 2675, Divan e Shams


بیاموز از پیَمبَر کیمیایی 

که هر چِت حق دَهَد، می دِه رضایی


همان لحظه درِ جَنّت گُشاید 

چو تو راضی شَوی دَر اِبتِلایی(۴۷)


مولوی، مثنوی، دفتر سوم، بیت ۴۶۰۸

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #3, Line #4608 


کارْ آن کارست ای مُشتاقِ مَست

کَاندر آن کار، ار رَسَد مرگت، خوش است


شد نشانِ صدقِ ایمان ای جوان

آنکه آید خوش تو را مرگ اندر آن


گَر نَشُد ایمانِ تو ای جان چنین

نیست کامل، رو بِجو اِکمالِ دین


هر که اندر کارِ تو شد مرگدوست

بر دلِ تو، بی کراهت دوست، اوست


مولوی، مثنوی، دفتر ششم، بیت ۴۳۸۴

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #6, Line #4384 


اندرین فَسخِ عَزایِم، وین هِمَم

در تماشا بود در رَه هر قدم


خانه آمد، گنج را او باز یافت

کارش از لطفِ خدایی ساز یافت


مولوی، مثنوی، دفتر ششم، شماره ۸۳۲

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #6, Line #832 


کی نَظاره اهلِ بِخْریدن بُوَد

آن نَظاره گول گردیدن بُوَد


مولوی، مثنوی، دفتر سوم، بیت ۲۲۰۲ 

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #3, Line #2202 


« تصوّراتِ مردِ حازم.»


آنچنانکه ناگهان شیری رسید

مرد را بربود و در بیشه کشید


او چه اندیشد در آن بُردن؟ ببین

تو همان اندیش ای استادِ دین


میکشد شیرِ قضا در بیشهها

جانِ ما مشغولِ کار و پیشهها


آنچنان کز فقر میترسند خلق

زیرِ آب شور رفته تا به حلق


گر بترسندی از آن فقرآفرین

گنجهاشان کشف گشتی در زمین*


جملهشان از خوفِ غم در عینِ غم

در پیِ هستی فتاده در عدم          


* قرآن کریم، سوره اعراف(۷)، آیه ۹۶

Quran, Sooreh Al-A'raaf(#7), Line #96


« وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَىٰ آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِمْ بَرَكَاتٍ مِنَ 

السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ…»


« و چنانچه مردم شهر و دیارها همه ایمان آورده و پرهیزکار 

میشدند همانا ما درهای برکاتی از آسمان و زمین را بر روی 

آنها میگشودیم…»


مولوی، مثنوی، دفتر چهارم، بیت ۱۳۲۷

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #4, Line #1327 


گاو، گر واقف(۴۸) ز قصّابان بُدی

کی پیِ ایشان بدآن دُکّان شدی؟


یا بخوردی از کفِ ایشان سُپوس(۴۹)

یا بدادی شیرِشان از چاپلوس؟


ور بخوردی، کی علف هضمش شدی؟

گر ز مقصود علف واقف بُدی


پس ستون این جهان، خود غفلت است

چیست دولت، کین دَوادَو(۵۰) با لَت(۵۱) است


اولش دَوْ دَوْ، به آخر لَت بخَور

جز درین ویرانه نبود مرگِ خر


تو به جِد کاری که بگرفتی به دست

عیبش این دم بر تو پوشیده شده ست


زآن همی تانی به دادن تن به کار

که بپوشید از تو عیبش کردگار


همچنین هر فکر که گرمی در آن

عیب آن فکرت شده ست از تو نهان


بر تو گر پیدا شدی زو عیب و شَین(۵۲)

زو رمیدی جانْت بُعدَالَْمشرِقَین(۵۳)         


قرآن کریم، سوره زخرف(۴۳)، آیه ۳۸

Quran, Sooreh Az-Zukhruf(#43), Line #38


« حَتَّىٰ إِذَا جَاءَنَا قَالَ يَا لَيْتَ بَيْنِي وَبَيْنَكَ بُعْدَ الْمَشْرِقَيْنِ فَبِئْسَ 

الْقَرِينُ.»


« تا آنگاه كه نزد ما آيد، مىگويد: اى كاش دورى من و تو دورى 

مشرق و مغرب بود. و تو چه همراه بدى بودى.»


مولوی، مثنوی، دفتر سوم، بیت ۳۷۴۱

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #3, Line #3741 


چشمِ کودک، همچو خَر در آخُر است

چشمِ عاقل، در حسابِ آخِر است


او در آخُر، چرب میبیند علف

وین ز قصّاب آخِرش بیند تلف


آن علف تلخ ست کین قصّاب داد

بهرِ لَحمِ(۵۴) ما، ترازویی نهاد


رو ز حکمت خور علف، کان را خدا

بی غرض داده ست از محضِ عطا


فهمِ نان کردی، نه حکمت ای رهی

زآنچه حق گفتت: کُلُوا مِنْ رِزْقِهِ(۵۵)*


رزقِ حق، حکمت بُوَد در مرتبت

کآن گلوگیرت نباشد عاقبت


این دهان بستی، دهانی باز شد

کو خورندهٔ لقمههایِ راز شد


گر ز شیرِ دیو، تن را وابُری

در فِطامِ(۵۶) او، بسی نعمت خوری


* قرآن کریم، سوره ملک(۶۷)، آیه ۱۵

Quran, Sooreh Al-Mulk(#67), Line #15


« هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ ذَلُولًا فَامْشُوا فِي مَنَاكِبِهَا وَكُلُوا 

مِنْ رِزْقِهِ ۖ…» 


« اوست كه زمين را رام شما گردانيد. پس بر روى آن سير 

كنيد، و از رزق خدا بخوريد…»


مولوی، مثنوی، دفتر پنجم، بیت ۱۷۳۰

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #5, Line #1730 


لب فرو بند از طعام و از شراب

سویِ خوانِ آسمانی کُن شتاب


دَم به دَم بر آسمان میدار امید

در هوای آسمان رقصان چو بید


دَم به دَم از آسمان میآیَدَت

آب و آتش رِزق میافزایَدَت


گر تو را آنجا بَرَد نبود عجب

منگر اندر عجز و بنگر در طلب


کین طلب در تو گروگانِ خداست

زآنکه هر طالب به مطلوبی سزاست


جَهد کن تا این طلب افزون شود

تا دلت زین چاهِ تَن بیرون شود        


مولوی، مثنوی، دفتر اول، بیت ۱۶۳۹

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #1, Line #1639 


گر تو این انبان، ز نان خالی کُنی

پُر ز گوهرهای اِجلالی کُنی


طفلِ جان، از شیرِ شیطان باز کن

بعد از آنَش با مَلَک اَنْباز کن


تا تو تاریک و ملول و تیرهای

دان که با دیوِ لعین همشیرهای






(۱) تَن پَروَرْد: مخفّفِ تن پرورده

(۲) زَحیر: ناله ای که از خستگی و آزردگی برآید.

(۳) صُداع: سر درد، زحمت

(۴) پَرّافشانی: منظور آثار گمراهی و تَن پرستی را مانند پرهای 

فاسد و فرسوده پرندگان دور ریختن است. عادات بد خود را از بین بردن.

(۵) جُود: بخشش، کَرَم، جوانمردی

(۶) اتَفْرَحُوا: شادی مکنید.

(۷) هَوْن: آسانی، در اینجا منظور مقدار اندک است.

(۸) مُشغِل: سرگرم کننده، بازدارنده

(۹) پَسْت بنشین: عقب تر بنشین

(۱۰) اَلسَّلام: سلام بر تو باد

(۱۱) این سو: منظور دنیاست

(۱۲) شَیب: پیری، در اینجا به معنی مُشیب یعنی پیر کننده آمده است.

(۱۳) عُج: فعل امر مفرد از عاجَ یَعُوجُ به معنی بگرا، میل کن، منعطف شو

(۱۴) سِرْ: فعل مفرد از سارَ یَسرُ به معنی حرکت کن.

(۱۵) ساریَه: اسم فاعل از سَری یَسْری به معنی شب رو، آنکه شب ها 

راه می سپارد.

(۱۶) رُستا: مخفّف روستا

(۱۷) حشیش: گیاه خشک

(۱۸) عَما: کوری، عدم بصیرت

(۱۹) خرآس: آسیابی که با خر و چاروا گردانند.

(۲۰) مُنْیَة: آرزو، خواسته

(۲۱) طامع: طمع کننده، آزمند

(۲۲) تَأبید: جاوید کردن، جاودانه ساختن

(۲۳) کاغْ کاغ: بانگ کلاغ، قار قار

(۲۴) عُمْرخواه: عُمر خواهنده

(۲۵) فرد: یگانه، بی همتا، بی نظیر

(۲۶) تُبْنا: توبه کردیم

(۲۷) روبَهشانگی: حیله و تزویر

(۲۸) مَهْل: مهلت دادن، درنگ و آهستگی

(۲۹) قُرب: نزدیک شدن، نزدیکی

(۳۰) سرگین: فضله چارپایان 

(۳۱) وارهان: آزاد کن، رهاکن

(۳۲) هر کاره: کسی که هر کاری را بر اساس انگیزه های من ذهنی اش 

انجام دهد، همه کاره

(۳۳) غَبنِ: زیان آوردن در معامله، زیان دیدن در داد و ستد

(۳۴) هَمیان: کیسه پول

(۳۵) بی وقوف: بی توقف

(۳۶) خُسوف: ماه گرفتگی

(۳۷) اَبتَر: ناتمام، ناقص، بیفرزند

(۳۸)‌ لَحَد: گور

(۳۹) لُبَد: کثیر و بسیار

(۴۰) قُبّه: بنایی که سقف آن گرد و برآمده باشد

(۴۱) هُدی: هدایت، در اینجا اسم فاعل به معنی هدایت کننده

(۴۲) نُبی: قرآن

(۴۳) دوسترُو: آشنا، دوست، یار مهربان

(۴۴) شَکیبیدن: آرام و قرار گرفتن، صبر کردن

(۴۵) قَضا: تقدیر و حکم الهی

(۴۶) شَشَه: شش روز اول بعد از عید فطر

(۴۷) اِبتلا: آزمایش، امتحان، بلا

(۴۸) واقف: آگاه

(۴۹) سُپوس: سَبوس، پوست گندم و یا جو

(۵۰) دَوادَو: اسم مرکب به معنی دویدن، دوندگی دائم

(۵۱) لَت: سیلی

(۵۲) شَین: زشتی، عیب، بدی

(۵۳) بُعدَالَْمشرِقَین: فاصله میان مشرق و مغرب

(۵۴) لَحم: گوشت

(۵۵) کُلُوا مِنْ رِزْقِه: از رزق او بخورید.

(۵۶) فِطام: از شیر گرفتن کودک، جدا کردن چیزی از چیز دیگر.

************************

تمام اشعار برنامه بر اساس فرمت سایت گنج نما برای جستجوی آسان


مولوی، دیوان شمس، غزل شمارهٔ ۸۲۳

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Qazal)# 823, Divan e Shams


عمر بر اومید فردا میرود

غافلانه سوی غوغا میرود


روزگار خویش را امروز دان

بنگرش تا در چه سودا میرود


گه به کیسه گَه به کاسه عمر رفت

هر نفس از کیسه ما میرود


مرگ یک یک میبرد وز هیبتش

عاقلان را رنگ و سیما میرود


مرگ در ره ایستاده منتظر

خواجه بر عزم تماشا میرود


مرگ از خاطر به ما نزدیکتر

خاطر غافل کجاها میرود


تن مپرور زانکه قربانیست تن

دل بپرور دل به بالا میرود


چرب و شیرین کم دِه این مردار را

زانکه تن پرورد رسوا میرود


چرب و شیرین دِه ز حکمت روح را

تا قوی گردد که آن جا میرود


حکمتت از شه صلاح الدین رسید

آنکه چون خورشید یکتا میرود


مولوی، مثنوی، دفتر چهارم، بیت ۲۹۸۳

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #4, Line #2983 


بس بلا و رنج میباید کشید

عامه را تا فرق را تانند دید


کین حروف واسطه ای یار غار

پیش واصل خار باشد، خار خار


بس بلا و رنج بایست و وقوف

تا رَهد آن روح صافی از حروف


لیک بعضی زین صدا کرتر شدند

باز بعضی صافی و برتر شدند      


مولوی، مثنوی، دفتر چهارم، بیت ۲۹۶۷

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #4, Line #2967 


خود طواف آنکه او شهبین بود

فوق قهر و لطف و کفر و دین بود


زآن نیامد یک عبارت در جهان

که نهان ست و نهان ست و نهان


زآنکه این اسما و الفاظ حمید

از گلابه آدمی آمد پدید


علم الاسما بد آدم را امام

لیک نه اندر لباس عین و لام


چون نهاد از آب و گل بر سر کلاه

گشت آن اسمای جانی روسیاه


که نقاب حرف و دم در خود کشید 

تا شود بر آب و گل معنی پدید


گرچه از یک وجه منطق کاشف است

لیک از ده وجه پرده و مکنف است       


مولوی، مثنوی، دفتر پنجم، بیت ۴۰۶۴

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #5, Line #4064 


بهر صورت ها مکش چندین زحیر

بیصداع صورتی معنی بگیر


مولوی، مثنوی، دفتر پنجم، بیت ۶۴۸

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #5, Line #648 


پس هنر آمد هلاکت خام را   

کز پی دانه نبیند دام را


اختیار آن را نکو باشد که او

مالک خود باشد اندر اتقوا


مولوی، مثنوی، دفتر دوم، بیت ۱۲۶۶

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #2, Line #1266 


این دو روزک را که زورت هست زود

پرافشانی بکن از راه جود


این قدر تخمی که ماندستت بباز

تا بروید زین دو دم عمر دراز 


تا نمردست این چراغ با گهر 

هین فتیلش ساز و روغن زودتر     


هین مگو فردا که فرداها گذشت

تا بکلی نگذرد ایام کشت


مولوی، مثنوی، دفتر چهارم، بیت ۲۴۵۹

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #4, Line #2459 


کی فرستادی دمی بر آسمان

نیکیی کز پی نیامد مثل آن 


گر مراقب باشی و بیدار تو

بینی هر دم پاسخ کردار تو 


چون مراقب باشی و گیری رسن

حاجتت ناید قیامت آمدن 


مولوی، مثنوی، دفتر پنجم، بیت ۵۴۹

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #5, Line #549 


چون ز مرده زنده بیرون میکشد

هر که مرده گشت او دارد رشد


چون ز زنده مرده بیرون میکند

نفس زنده سوی مرگی میتند


مرده شو تا مخرج الحی الصمد

زندهيی زین مرده بیرون آورد


مرده شو، یعنی از نفس و نفسانیّات پاک شو تا خداوند 

بی نیاز که زنده را از مُرده بیرون می آورد، زنده ای را از 

مُرده تو بیرون آورد.


مولوی، مثنوی، دفتر اول، بیت ۱۳۳

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #1, Line #133 


صوفی ابن الوقت باشد ای رفیق

نیست فردا گفتن از شرط طریق


تو مگر خود مرد صوفی نیستی

هست را از نسیه خیزد نیستی


مولوی، مثنوی، دفتر سوم، بیت ۱۴۲۵

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #3, Line #1425 


آنکه او موقوف حال است آدمی ست

گه به حال افزون و گاهی در کمی ست


صوفی ابن الوقت باشد در مثال

لیک صافی فارغ است از وقت و حال


حال ها موقوف عزم و رای او

زنده از نفخ مسیحآسای او


عاشق حالی نه عاشق بر منی

بر امید حال بر من میتنی


آنکه یک دم کم دمی کامل بود

نیست معبود خلیل آفل بود


وآنکه آفل باشد و گه آن و این

نیست دلبر لا احب الافلین


مولوی، مثنوی، دفتر سوم، بیت ۵۰۴

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #3, Line #504 


عجلوا اصحابنا کی تربحوا

عقل میگفت از درون لا تفرحوا*


خواجه به یاران و کسانش می گفت: ای یاران و خویشان بشتابید 

تا سود ببرید. ولی عقل دوراندیش از درون ندا می داد: نباید 

شادمانی کنید.


من رباح الله کونوا رابحین

ان ربی لا یحب الفرحین**


عقل به این جمع سرمست می گفت: از سودهای الهی بهره مند 

شوید که پروردگار من، سرمستان را دوست نمی دارد.


افرحوا هونا بما آتاکم

کل آت مشغل الهاکم


بدانچه خداوند به شما بخشیده اندکی شادمانی کنید( مبادا دچار 

سرمستی و غرور و افراط در شادمانی شوید.) هر چیز سرگرم کننده 

که نصیب شما می شود شما را از خدا غافل و به خود مشغول می دارد.


شاد از وی شو مشو از غیر وی

او بهارست و دگرها ماه دی


هر چه غیر اوست استدراج توست***

گرچه تخت و ملک توست و تاج توست     


* قرآن کریم، سوره حدید(۵۷)، آیه ۲۳

Quran, Sooreh Al-Hadid(#57), Line #23


« لِكَيْلَا تَأْسَوْا عَلَىٰ مَا فَاتَكُمْ وَلَا تَفْرَحُوا بِمَا آتَاكُمْ ۗ وَاللَّهُ لَا يُحِبُّ 

كُلَّ مُخْتَالٍ فَخُورٍ.»


« تا بر آنچه از دستتان مىرود اندوهگين نباشيد و بدانچه به 

دستتان مىآيد شادمانى نكنيد. و خدا هيچ متكبر خودستايندهاى 

را دوست ندارد.»


** قرآن کریم، سوره قصص(۲۸)، آیه ۷۶

Quran, Sooreh Al-Qasas(#28), Line #76


«… إِذْ قَالَ لَهُ قَوْمُهُ لَا تَفْرَحْ ۖ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْفَرِحِينَ.»


«… آنگاه كه قوم قارون به او گفتند: سرمست مباش، زيرا خدا 

سرمستان را دوست ندارد.»


*** قرآن کریم، سوره اعراف(۷)، آیه ۱۸۱و۱۸۲

Quran, Sooreh Al-A'raaf(#7), Line #182,181


« وَالَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَيْثُ لَا يَعْلَمُونَ.» (١٨٢)


« و آنان را كه آيات ما را دروغ انگاشتند، از راهى كه خود نمىدانند 

به تدريج خوارشان مىسازيم (به تدريج به لب پرتگاه می کشانیم)، 

(به تدريج به افسانه من ذهنی می کشانیم).»


« وَمِمَّنْ خَلَقْنَا أُمَّةٌ يَهْدُونَ بِالْحَقِّ وَبِهِ يَعْدِلُونَ.» (١٨١)


« از آفريدگان ما گروهى هستند كه به حق راه مىنمايند و به 

عدالت رفتار مىكنند.»


مولوی، مثنوی، دفتر چهارم، بیت ۲۱۴۶

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #4, Line #2146 


بر کنار بامی ای مست مدام

پست بنشین یا فرود آ والسلام


قرآن کریم، سوره مومنون(۲۳)، آیه ۵۶و۵۵

Quran, Sooreh Al-Muminoon(#23), Line #55,56


« أَيَحْسَبُونَ أَنَّمَا نُمِدُّهُمْ بِهِ مِنْ مَالٍ وَبَنِينَ.» (۵۵)


« آيا مىپندارند كه آن مال و فرزند كه ارزانيشان مىداريم،»


« نُسَارِعُ لَهُمْ فِي الْخَيْرَاتِ ۚ بَلْ لَا يَشْعُرُونَ.» (۵۶)


« براى آن است كه مىكوشيم خيرى به آنها برسانيم؟ 

نه، كه آنان در نمىيابند.»


مولوی، مثنوی، دفتر سوم، بیت ۵۰۹

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #3, Line #509 


شاد از غم شو که غم دام لقاست

اندرین ره سوی پستی ارتقاست


غم یکی گنجی است و رنج تو چو کان

لیک کی درگیرد این در کودکان


کودکان چون نام بازی بشنوند

جمله با خرگور هم تگ میدوند


ای خران کور این سو دام هاست

در کمین این سوی خونآشام هاست


تیرها پران کمان پنهان ز غیب

بر جوانی میرسد صد تیر شیب


گام در صحرای دل باید نهاد

زآنکه در صحرای گل نبود گشاد


ایمن آبادست دل ای دوستان

چشمهها و گلستان در گلستان


عج الی القلب و سر یا ساریه

فیه اشجار و عین جاریه


ای شب رو به سوی عالم قلب بگرا و ره بسپار که در آنجا درختان 

و چشمه سارانی روان است.[ عالم قلب و جهان معنا گلشنی است 

آکنده از اشجار معرفت و انهار حکمت.]


ده مرو ده مرد را احمق کند

عقل را بی نور و بی رونق کند


قول پیغمبر شنو ای مجتبی

گور عقل آمد وطن در روستا*     

 

هر که در رستا بود روزی و شام

تا به ماهی عقل او نبود تمام


تا به ماهی احمقی با او بود

از حشیش ده جز اینها چه درود


وآنکه ماهی باشد اندر روستا

روزگاری باشدش جهل و عما


ده چه باشد شیخ واصل ناشده

دست در تقلید و حجت در زده


پیش شهر عقل کلی این حواس

چون خران چشمبسته در خرآس  


* حدیث


« لا تَسْكُنِ الْكُفورَ فَاِنَّ ساكنَ الْكُفورِ كَساكِنِ الْقُبورِ»


« در روستا منزل مگزین که ساکن در روستا همچون 

ساکن در قبر است.»


مولوی، مثنوی، دفتر پنجم، بیت ۴۲

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #5, Line #42 


سر ببر این چار مرغ زنده را

سرمدی کن خلق ناپاینده را


بط و طاوسست و زاغست و خروس

این مثال چار خلق اندر نفوس


بط حرصست و خروس آن شهوتست

جاه چون طاوس و زاغ امنیتست


منیتش آنکه بود امیدساز

طامع تابید یا عمر دراز


مولوی، مثنوی، دفتر پنجم، بیت ۷۶۵

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #5, Line #765 


این سخن را نیست پایان و فراغ

ای خلیل حق چرا کشتی تو زاغ


بهر فرمان حکمت فرمان چه بود*

اندکی ز اسرار آن باید نمود


کاغ کاغ و نعره زاغ سیاه

دایما باشد به دنیا عمرخواه


همچو ابلیس از خدای پاک فرد

تا قیامت عمر تن درخواست کرد


گفت انظرنی الی یوم الجزا

کاشکی گفتی که تبنا ربنا**


* قرآن کریم، سوره بقره(۲)، آیه ۲۶۰

Quran, Sooreh Al-Baqarah(#2), Line #260


«… خُذْ أَرْبَعَةً مِنَ الطَّيْرِ…»


«… گفت: چهار پرنده برگير…»


** قرآن کریم، سوره ص(۳۸)، آیه ۷۹

Quran, Sooreh Saad(#38), Line #79


« قَالَ رَبِّ فَأَنْظِرْنِي إِلَىٰ يَوْمِ يُبْعَثُونَ.»


« گفت: اى پروردگار من، مرا تا روزى كه از نو زنده 

شوند مهلت ده.»


مولوی، مثنوی، دفتر سوم، بیت ۴۰۵۳

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #3, Line #4053 


نفس و شیطان هر دو یک تن بودهاند

در دو صورت خویش را بنمودهاند


چون فرشته و عقل که ایشان یک بدند

بهر حکمت هاش دو صورت شدند


دشمنی داری چنین در سر خویش

مانع عقل ست و خصم جان و کیش


مولوی، مثنوی، دفتر پنجم، بیت ۷۷۰

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #5, Line #770 


عمر بی توبه همه جان کندن است

مرگ حاضر غایب از حق بودن است


عمر و مرگ این هر دو با حق خوش بود*

بیخدا آب حیات آتش بود


آن هم از تاثیر لعنت بود کو

در چنان حضرت همی شد عمرجو


از خدا غیر خدا را خواستن

ظن افزونی ست و کلی کاستن


خاصه عمری غرق در بیگانگی

در حضور شیر روبهشانگی


عمر بیشم ده که تا پستر روم

مهلم افزون کن که تا کمتر شوم


تا که لعنت را نشانه او بود

بد کسی باشد که لعنتجو بود


عمر خوش در قرب جان پروردن است

عمر زاغ از بهر سرگین خوردن است


عمر بیشم ده که تا گه میخورم

دایم اینم ده که بس بدگوهرم


گرنه گه خوارست آن گنده دهان

گویدی کز خوی زاغم وارهان      


* قرآن کریم، سوره انعام(۶)، آیه ۱۶۲

Quran, Sooreh Al-An'aam(#6), Line #162


« قُلْ إِنَّ صَلَاتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ »


« بگو: نماز من و قربانى من و زندگى من و مرگ من براى 

خدا آن پروردگار جهانيان است.»


مولوی، دیوان شمس، غزل شمارهٔ ۲۶۶۰

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Qazal)# 2660, Divan e Shams


تویی فرزند جان کار تو عشق است

چرا رفتی تو و هر کاره گشتی


مولوی، مثنوی، دفتر پنجم، بیت ۵۸۸

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #5, Line #588 


عشق آن شعلهست کو چون بر فروخت

هرچه جز معشوق باقی جمله سوخت


تیغ لا در قتل غیر حق براند

درنگر زآن پس که بعد لا چه ماند


ماند الا الله باقی جمله رفت

شاد باش ای عشق شرکتسوز زفت


مولوی، مثنوی، دفتر ششم، بیت ۱۴۵۰

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #6, Line #1450 


راست گفته است آن سپهدار بشر

که هر آنکه کرد از دنیا گذر


نیستش درد و دریغ و غبنِ موت*

بلکه هستش صد دریغ از بهر فوت


که چرا قبله نکردم مرگ را

مخزن هر دولت و هر برگ را


قبله کردم من همه عمر از حول  

ان خیالاتی که گم شد در اجل 


حسرت آن مردگان از مرگ نیست

زانست کاندر نقش ها کردیم ایست


ما ندیدیم این که آن نقش است و کف

کف ز دریا جنبد و یابد علف        


* حدیث


« ما مِنْ أَحَدٍ يَمُوتُ إِلاّ نَدِمَ إِنْ كانَ مُحسِناً نَدِمَ اِنْ لا يَكُونَ 

ازْدادَ وَ إِنْ كانَ مُسيئاً نَدِمَ اَنْ لا يَكُونَ نُزِعَ.»


« هیچکس نمیرد جز آنکه پشیمان شود. اگر نکوکار باشد 

از آن پشیمان گردد که چرا بر نکوکاری هایش نیفزود، و اگر 

بدکار باشد از آنرو پشیمان شود که چرا از تباهکاری بازش نداشته اند.»


مولوی، مثنوی، دفتر سوم، بیت ۱۲۴

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #3, Line #124 


عمر تو مانند همیان زرست

روز و شب مانند دینار اشمرست


میشمارد میدهد زر بی وقوف

تا که خالی گردد و آید خسوف


گر ز که بستانی و ننهی به جای

اندر آید کوه ز آن دادن ز پای


پس بنه بر جای هر دم را عوض

تا ز واسجد واقترب یابی غرض*


بنابراین به جای هر لحظه ای که از عمر از دست می دهی، از 

سجده و قرب به حضرت حق و مابه ازایی برای آن بگمار و تا 

از این طریق به مقصود حقیقی برسی.


در تمامی کارها چندین مکوش

جز به کاری که بود در دین مکوش


عاقبت تو رفت خواهی ناتمام

کارهایت ابتر و نان تو خام   


و آن عمارت کردن گور و لحد

نه به سنگ است و به چوب و نه لبد**


بلکه خود را در صفا گوری کنی

در منی او کنی دفن منی


خاک او گردی و مدفون غمش

تا دمت یابد مددها از دمش


گورخانه و قبهها و کنگره

نبود از اصحاب معنی آن سره


بنگر اکنون زنده اطلسپوش را

هیچ اطلس دست گیرد هوش را


در عذاب منکرست آن جان او

کژدم غم در دل غمدان او


از برون بر ظاهرش نقش و نگار

وز درون ز اندیشهها او زار زار


وآن یکی بینی در آن دلق کهن

چون نبات اندیشه و شکر سخن       


* قرآن کریم، سوره علق(۹۶)، آیه ۱۹

Quran, Sooreh Al-Alaq(#96), Line #19


« كَلَّا لَا تُطِعْهُ وَاسْجُدْ وَاقْتَرِبْ.»


« نه، هرگز، از او پيروى مكن و سجده كن و به خدا نزديك شو.»


** قرآن کریم، سوره بلد(۹۰)، آیه ۶

Quran, Sooreh Al-Balad(#90), Line #6


« يَقُولُ أَهْلَكْتُ مَالًا لُبَدًا.»


« گوید: مال بسیار به کار بردم.»


مولوی، مثنوی، دفتر پنجم، بیت ۵۵۹

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #5, Line #559 


تا گشاید عقده اشکال را

در حدث کرده ست زرین بیل را


عقده را بگشاده گیر ای منتهی

عقده یی سخت ست بر کیسه تهی


در گشاد عقدهها گشتی تو پیر

عقده چندی دگر بگشاده گیر


عقدهیی که آن بر گلوی ماست سخت

که بدانی که خسی یا نیکبخت


حل این اشکال کن گر آدمی

خرج این کن دم اگر آدم دمی


مولوی، مثنوی، دفتر سوم، بیت ۳۸۳۳

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #3, Line #3833 


تو مکن تهدید از کشتن که من

تشنه زارم به خون خویشتن


عاشقان را هر زمانی مردنی ست

مردن عشاق خود یک نوع نیست


او دو صد جان دارد از جان هدی

وآن دوصد را میکند هر دم فدی


هر یکی جان را ستاند ده بها

از نبی خوان عشرة امثالها


عاشق در برابر هر جانی که فدای حضرت معشوق می کند، ده برابر 

عوض می گیرد. از قرآن کریم این مطلب را بخوان که: هر عمل نیکی، 

ده برابر پاداش دارد.


گر بریزد خون من آن دوسترو  

پایکوبان جان برافشانم بر او


آزمودم مرگ من در زندگی ست

چون رهم زین زندگی پایندگی ست       


مولوی، دیوان شمس، غزل شمارهٔ ۲۱۰۲

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Qazal)# 2102, Divan e Shams


چیست با عشق آشنا بودن

به جز از کام دل جدا بودن


خون شدن خون خود فرو خوردن

با سگان بر در وفا بودن


کاین شهیدان ز مرگ نشکیبند

عاشقانند بر فنا بودن


از بلا و قضا گریزی تو

ترس ایشان ز بی بلا بودن


ششه میگیر و روز عاشورا

تو نتانی به کربلا بودن


مولوی، مثنوی، دفتر سوم، بیت ۱۳۶۴

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #3, Line #1364 


باز فرمود او که اندر هر قضا

مر مسلمان را رضا باید رضا


مولوی، دیوان شمس، غزل شمارهٔ ۲۶۷۵

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Qazal)# 2675, Divan e Shams


بیاموز از پیمبر کیمیایی 

که هر چت حق دهد می ده رضایی


همان لحظه در جنت گشاید 

چو تو راضی شوی در ابتلایی


مولوی، مثنوی، دفتر سوم، بیت ۴۶۰۸

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #3, Line #4608 


کار آن کارست ای مشتاق مست

کاندر آن کار ار رسد مرگت خوش است


شد نشان صدق ایمان ای جوان

آنکه آید خوش تو را مرگ اندر آن


گَر نشد ایمان تو ای جان چنین

نیست کامل رو بجو اکمال دین


هر که اندر کار تو شد مرگدوست

بر دل تو بی کراهت دوست اوست


مولوی، مثنوی، دفتر ششم، بیت ۴۳۸۴

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #6, Line #4384 


اندرین فسخ عزایم وین همم

در تماشا بود در ره هر قدم


خانه آمد گنج را او باز یافت

کارش از لطف خدایی ساز یافت


مولوی، مثنوی، دفتر ششم، شماره ۸۳۲

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #6, Line #832 


کی نظاره اهل بخریدن بود

آن نظاره گول گردیدن بود


مولوی، مثنوی، دفتر سوم، بیت ۲۲۰۲ 

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #3, Line #2202 


« تصوّراتِ مردِ حازم.»


آنچنانکه ناگهان شیری رسید

مرد را بربود و در بیشه کشید


او چه اندیشد در آن بردن ببین

تو همان اندیش ای استاد دین


میکشد شیر قضا در بیشهها

جان ما مشغول کار و پیشهها


آنچنان کز فقر میترسند خلق

زیر آب شور رفته تا به حلق


گر بترسندی از آن فقرآفرین

گنجهاشان کشف گشتی در زمین*


جملهشان از خوف غم در عین غم

در پی هستی فتاده در عدم          


* قرآن کریم، سوره اعراف(۷)، آیه ۹۶

Quran, Sooreh Al-A'raaf(#7), Line #96


« وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَىٰ آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِمْ بَرَكَاتٍ مِنَ 

السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ…»


« و چنانچه مردم شهر و دیارها همه ایمان آورده و پرهیزکار 

میشدند همانا ما درهای برکاتی از آسمان و زمین را بر روی 

آنها میگشودیم…»


مولوی، مثنوی، دفتر چهارم، بیت ۱۳۲۷

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #4, Line #1327 


گاو گر واقف ز قصابان بدی

کی پی ایشان بدآن دکان شدی


یا بخوردی از کف ایشان سپوس

یا بدادی شیرشان از چاپلوس


ور بخوردی کی علف هضمش شدی

گر ز مقصود علف واقف بدی


پس ستون این جهان خود غفلت است

چیست دولت کین دوادو با لت است


اولش دو دو به آخر لت بخور

جز درین ویرانه نبود مرگ خر


تو به جد کاری که بگرفتی به دست

عیبش این دم بر تو پوشیده شده ست


زآن همی تانی به دادن تن به کار

که بپوشید از تو عیبش کردگار


همچنین هر فکر که گرمی در آن

عیب آن فکرت شده ست از تو نهان


بر تو گر پیدا شدی زو عیب و شین

زو رمیدی جانت بعدالمشرقین        


قرآن کریم، سوره زخرف(۴۳)، آیه ۳۸

Quran, Sooreh Az-Zukhruf(#43), Line #38


« حَتَّىٰ إِذَا جَاءَنَا قَالَ يَا لَيْتَ بَيْنِي وَبَيْنَكَ بُعْدَ الْمَشْرِقَيْنِ فَبِئْسَ 

الْقَرِينُ.»


« تا آنگاه كه نزد ما آيد، مىگويد: اى كاش دورى من و تو دورى 

مشرق و مغرب بود. و تو چه همراه بدى بودى.»


مولوی، مثنوی، دفتر سوم، بیت ۳۷۴۱

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #3, Line #3741 


چشم کودک همچو خر در آخر است

چشم عاقل در حساب آخر است


او در آخر چرب میبیند علف

وین ز قصاب آخرش بیند تلف


آن علف تلخ ست کین قصاب داد

بهر لحم ما ترازویی نهاد


رو ز حکمت خور علف کان را خدا

بی غرض داده ست از محض عطا


فهم نان کردی نه حکمت ای رهی

زآنچه حق گفتت کلوا من رزقه*


رزق حق حکمت بود در مرتبت

کان گلوگیرت نباشد عاقبت


این دهان بستی دهانی باز شد

کو خورنده لقمههای راز شد


گر ز شیر دیو تن را وابری

در فطام او بسی نعمت خوری


* قرآن کریم، سوره ملک(۶۷)، آیه ۱۵

Quran, Sooreh Al-Mulk(#67), Line #15


« هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ ذَلُولًا فَامْشُوا فِي مَنَاكِبِهَا وَكُلُوا 

مِنْ رِزْقِهِ ۖ…» 


« اوست كه زمين را رام شما گردانيد. پس بر روى آن سير 

كنيد، و از رزق خدا بخوريد…»


مولوی، مثنوی، دفتر پنجم، بیت ۱۷۳۰

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #5, Line #1730 


لب فرو بند از طعام و از شراب

سوی خوان آسمانی کن شتاب


دم به دم بر آسمان میدار امید

در هوای آسمان رقصان چو بید


دم به دم از آسمان میآیدت

آب و آتش رزق میافزایدت


گر تو را آنجا برد نبود عجب

منگر اندر عجز و بنگر در طلب


کین طلب در تو گروگان خداست

زآنکه هر طالب به مطلوبی سزاست


جهد کن تا این طلب افزون شود

تا دلت زین چاه تن بیرون شود        


مولوی، مثنوی، دفتر اول، بیت ۱۶۳۹

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book #1, Line #1639 


گر تو این انبان ز نان خالی کنی

پر ز گوهرهای اجلالی کنی


طفل جان از شیر شیطان باز کن

بعد از آنش با ملک انباز کن


تا تو تاریک و ملول و تیرهای

دان که با دیو لعین همشیرهای

Tags

868


Comments

  1. shirin7sh
    2 years, 9 months ago

    آنکس که سرت برید غمخوار تو اوست
    وان کو کلهت نهاد طرار تو اوست
    وانکس که ترا بار دهد بار تو اوست
    وانکس که ترا بی‌تو کند یار تو اوست

    رباعی شماره ۱۴۶

    درود بر آموزگار عشق و خرد

    هزاران شکر و صدها سپاس

Sign in or sign up to post comments.
Parviz Shahbazi
Ganje Hozour audio Program #868
برنامه صوتی شماره ۸۶۸ گنج حضور
Category:
برنامه های صوتی گنج حضور
برنامه های صوتی ۹۰۰ - ۸۰۱
Views: 4,206
Submitted by: admin, May 27 2021






حمایت گنج حضور


 بیننده عزیز برنامه گنج حضور:

  با سلام و احوالپرسی، با تشکر و قدردانی ازشما که این برنامه را تماشا می کنید، از شما تقاضا  داریم که عضو خانواده گنج حضور شوید و به هر اندازه که می توانید و می خواهید این برنامه و تلویزیون را ،هر ماهه، حمایت مالی کنید. لطفاً به این امر مهم توجه فرمایید که برای ادامه خدمات  فرهنگی این تلویزیون حمایت مالی اشخاصی که از آن استفاده می کنند، ضروری است. این تلویزیون منبع دیگری برای درآمد ندارد. لطفاً تصمیم خود را در این مورد به ایمیل: support@parvizshahbazi.com اطلاع دهید.


در صورت لزوم با ‍پشتیبانی گنج حضور با شماره 001-438-686-7580 تماس بگیرید.


حمایت مالی به روشهای آسان زیر امکان پذیر است:

     

   
   

    ۱- از طریق کردیت کارت و Paypal







۲- از طریق دادن کردیت کارت خودتان به ما، تا هر ماهه به مقداری که شما می خواهید، بعنوان حق عضویت، چارج شود.





۳- از طریق فرستادن چک به آدرس زیر: 







Parviz Shahbazi

P.O. Box 745 Woodland Hills, CA

91365 USA. 







               

۴- از طریق فرستادن پول نقد به حساب بانکی گنج حضور، از تمام نقاط دنیا غیر از ایران، یا واریز (Deposit) کردن از نقاط مختلف آمریکا یا کانادا، به شرح  زیر:



 

 

 

WELLS FARGO BANK



6001 Topanga Canyon Blvd
Woodland Hills, CA

91367 USA.

Beneficiary Name: TREASURE OF PRESENCE FOUNDATION, INC.


Account #: 9375957264 Routing: 121000248


Swift #WFBIUS6S