Parviz Shahbazi

Ganje Hozour Program #991

برنامه شماره ۹۹۱ گنج حضور

  • Currently 4.34/5
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
out of 312 votes
Comments (0)

    
Lights off
Sorry, your favorites list is FULL.

Support Ganje Hozour (حمایت از گنج حضور)

Link to this video/audio

Description

برنامه شماره ۹۹۱ گنج حضور

اجرا: پرویز شهبازی

تاریخ اجرا: ۲۱  دسامبر  ۲۰۲۳ - ۱  دی ۱۴۰۲


برای دستیابی به فایل پادکست برنامه ۹۹۱ بر روی این لینک کلیک کنید

برای دانلود فایل صوتی برنامه با فرمت mp3 بر روی این لینک کلیک کنید.


متن نوشته شده برنامه با فرمت PDF (نسخه‌ی مناسب پرینت رنگی)

متن نوشته شده برنامه با فرمت PDF (نسخه‌ی مناسب پرینت سیاه و سفید)


متن نوشته شده پیغام‌های تلفنی برنامه با فرمت PDF (نسخه‌ی مناسب پرینت رنگی)

متن نوشته شده پیغام‌های تلفنی برنامه با فرمت PDF (نسخه‌ی مناسب پرینت سیاه و سفید)


تمام اشعار این برنامه با فرمت PDF (نسخه ریز مناسب پرینت)

تمام اشعار این برنامه با فرمت PDF (نسخه درشت مناسب خواندن با موبایل) 


خوانش تمام ابیات این برنامه - فایل صوتی

خوانش تمام ابیات این برنامه - فایل تصویری


برای دستیابی به اطلاعات مربوط به جبران مالی‌ بر روی این لینک کلیک کنید.


مولوی، دیوان شمس، غزل شمارهٔ ۲۵۲

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Qazal) #252, Divan e Shams


نذر کند یار که امشب تو را

خواب نباشد، ز طمع برتر آ


حفظِ دِماغ، آنِ مُدَمَّغ(۱) بُوَد

چونکه سَهَر(۲) باید یارِ مرا


هست دِماغِ تو چو زَیتِ(۳) چراغ

هست چراغِ تنِ ما بی‌وفا


گر دَبِه(۴) پُر زَیت بُوَد، سود نیست

صبح شود، گشت چراغت فنا


دعوتِ خورشید بِهْ از زَیتِ تو

چند چراغ ارزد آن یک صلا؟


چشمِ خوشش را ابدا خواب نیست*

مست کند چشمِ همه خلق را


جمله بِخُسپند(۵) و تبسّم کند

چشم خوشش بر خَـلَلِ(۶) چشم‌ها


پس «لِـمَن الْـمُلکُ»(۷) برآید به چرخ **

کو مَلِکانِ(۸) خوشِ زَرّین‌قبا؟


کو اُمَرا؟ کو وُزَرا؟ کو مِهان(۹)؟

بهرِ بلادُاللَّـه(۱۰) حافظ کجا؟


اهلِ عَلَم(۱۱) چون شد و اهلِ قَلَم؟

دیو نیابی تو به دیوان‌سرا(۱۲)


خانه و تن‌شان شده تاریک و تنگ 

چونکه بِبُردیم یکی دَم، ضیا(۱۳)


گَرد که بادش بِرَوَد چون شود؟

افتد بر خاکِ سِیَه، بی‌نوا


چون بِجَهند از حُجُبِ(۱۴) خوابِ خویش

باز بمالند سِبالِ(۱۵) جَفا


اَه چه فراموش‌گَرَند(۱۶) این گروه

دانش‌شان هیچ ندارد بقا


زود فراموش شود سوزِ شمع

بر دلِ پروانه ز جهل و عَما(۱۷)


باز بیاید به پرِ نیم‌سوز

باز بسوزد چو دلِ ناسزا


نذر تو کُن، حکم تو کُن، حاکمی

بر شب و بر روز و سَحَر ای خدا


* قرآن کریم، سورهٔ بقره (۲)، آیهٔ ۲۵۵

Quran, Al-Baqarah(#2), Line #255


«اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ …»


«اللّه خدايى است كه هيچ خدايى جز او نيست. زنده و پاينده است. 

نه خواب سبک او را فرا مى‌گيرد و نه خواب سنگين …»


** قرآن کریم، سورهٔ مؤمن (۴۰)، آیهٔ ۱۶

Quran, Al-Ghaafir(#40), Line #16


«يَوْمَ هُمْ بَارِزُونَ ۖ لَا يَخْفَىٰ عَلَى اللَّهِ مِنْهُمْ شَيْءٌ ۚ لِـمَنِ الْـمُلْكُ الْيَوْمَ ۖ لِلَّهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ»


«آن روز كه همگان آشكار شوند. هيچ چيز از آنها بر خدا پوشيده نماند. 

در آن روز فرمانروايى از آن كيست؟ از آن خداى يكتاى قهار.»


(۱) مُدَمَّغ: گول و احمق

(۲) سَهَر: بیداری

(۳) زَیت: روغن

(۴) دَبِه: دَبِّه، ظرف روغن و لبنیّات

(۵خُسپیدن: خوابیدن

(۶) خَـلَل: ضعف، کاهش، تباهی در کار

(۷) لِـمَن الْـمُلکُ: فرمانروايى از آن كيست؟ اشاره به آیهٔ ۱۶ سورهٔ مؤمن (۴۰).

(۸) مَلِکان: شاهان

(۹) مِهان: بزرگان

(۱۰) بلادُاللَّـه: قلمرو خدا

(۱۱) اهلِ عَلَم: لشکریان، نظامیان

(۱۲) دیوان‌سرا: عدالت‌خانه، سرای داوری و قضاوت

(۱۳) ضیا: نور، روشنایی

(۱۴) حُجُب: حجاب‌ها

(۱۵) سِبال: سبیل. سِبال مالیدن: پرداختن به کاری

(۱۶) فراموش‌گَر: فراموش‌کار

(۱۷) عَما: عَمیٰ، کوری

------------

مولوی، دیوان شمس، غزل شمارهٔ ۲۵۲

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Qazal) #252, Divan e Shams


نذر کند یار که امشب تو را

خواب نباشد، ز طمع برتر آ


حفظِ دِماغ، آنِ مُدَمَّغ بُوَد

چونکه سَهَر باید یارِ مرا


مولوی، دیوان شمس، غزل شمارهٔ ۲۷۰۷

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Qazal) #2707, Divan e Shams


کفِ دریاست صورت‌هایِ عالم

ز کف بگذر، اگر اهلِ صفایی


دلم کف کرد، کاین نقشِ سخن شد

بهل نقش و به دل رو، گر ز مایی


برآ ای شمسِ تبریزی ز مشرق

که اصلِ اصلِ اصلِ هر ضیایی(۱۸)


(۱۸ضیا: نور

------------

مولوی، مثنوی، دفتر ششم، بیت ۳۴۴

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Mathnavi), Book #6, Line #344


صورتی را چون به دل ره می‌دهند

از ندامت آخِرش دَه می‌دهند


مولوی، مثنوی، دفتر دوم، بیت ۵۷۹

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Mathnavi), Book #2, Line #579


هر که را باشد طمع، اَلْکَن(۱۹) شود 

با طمع کَی چشم و دل روشن شود؟


پیشِ چشمِ او خیالِ جاه و زر 

همچنان باشد که موی، اندر بصر 


جُز مگر مستی که از حق پُر بُوَد 

گرچه بدْهی گنج‌ها او حُر(۲۰) بُوَد


هر که از دیدار، برخوردار شد 

این جهان، در چشمِ او مُردار شد


لیک آن صوفی ز مستی دُور بود 

لاجَرَم در حرص، او شب‌کور بود


صد حکایت بشنود مدهوشِ حرص

در نیآید نکته‌ای در گوشِ حرص


(۱۹اَلکَن: کسی که زبانش هنگام حرف زدن می‌گیرد، کُند زبان

(۲۰حُر: آزاده

------------

مولوی، مثنوی، دفتر دوم، بیت ۱۰۷۸

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Mathnavi), Book #2, Line #1078


گاو و خر را فایده چه در شِکَر؟ 

هست هر جان را یکی قوتی(۲۱) دگر


لیک گر آن قوت بر وِی عارضی‌ست(۲۲)  

پس نصیحت کردن او را رایضی‌ست‏


چون کسی کاو از مرض گِل داشت دوست  

گرچه پندارد که آن خود قوتِ اوست‏ 


قوتِ اصلی را فرامُش کرده است  

روی، در قوتِ مرض آورده است‏


نوش(۲۳) را بگذاشته، سَم خَورده است

قوتِ علّت را چو چَربِش(۲۴) کرده است‏


قوتِ اصلیِّ بشر، نورِ خداست  

قوتِ حیوانی مر او را ناسزاست‏


لیک از علّت درین افتاد دل

که خورَد او روز و شب زین آب و گِل‏


روی، زرد و پای، سُست و دل، سَبُک  

کو غذایِ وَالسَّما ذاتِ الْحُبُک‏؟


قرآن کریم، سورهٔ ذاریات (۵۱)، آیهٔ ۷

Quran, Adh-Dhaariyat(#51), Line #7


«وَالسَّمَاءِ ذَاتِ الْحُبُكِ.»


«سوگند به آسمان كه دارای راه‌هاست.»


آن، غذایِ خاصِگانِ دولت است  

خوردنِ آن، بی‌‏گَلو و آلت است‏


شد غذایِ آفتاب از نورِ عرش  

مر حسود و دیو را از دودِ فرش


(۲۱قوت: غذا

(۲۲رایضی:‌ رام کردن اسب سرکش

(۲۳نوش: شهد،‌ انگبین

(۲۴چَربِش: چربی، روغن

------------

مولوی، مثنوی، دفتر پنجم، بیت ۵۴۱

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Mathnavi), Book #5, Line #541


این چه ناشُکری و چه بی‌باکی است؟ 

تو نمی‌دانی که نقّاشش کی است؟


یا همی‌ دانی و نازی می‌کنی؟ 

قاصدا(۲۵) قَلعِ(۲۶) طِرازی(۲۷) می‌کنی؟


ای بسا نازا که گردد آن گناه 

افگنَد مر بنده را از چشمِ شاه 


ناز کردن خوش‌تر آید از شِکَر 

لیک، کم خایَش(۲۸)، که دارد صد خطر 


ایمن‌آبادست آن راهِ نیاز 

ترک نازش گیر و، با آن ره بساز 


ای بسا نازآوری زد پَرّ و بال 

آخِرُالْـاَمر، آن بر آن کس شد وَبال 


خوشیِ ناز ار دمی بفْرازَدَت 

بیم و ترسِ مُضْمَرَش(۲۹) بگدازدت 


وین نیاز، ار چه که لاغر می‌کند 

صَدر(۳۰) را چون بدرِ انور می‌کند 


چون ز مُرده زنده بیرون می‌کشد 

هر که مُرده گشت، او دارد رَشَد(۳۱) 


چون ز زنده مُرده بیرون می‌کند 

نفسِ زنده سویِ مرگی می‌تند(۳۲) 


مُرده شُو تا مُخْرِجُ‌الْحَیِّ‌الصَّمَد(۳۳) 

زنده‌یی زین مُرده بیرون آورد


قرآن کریم، سورهٔ انعام (۶)، آیهٔ ۹۵

Quran, Al-An’aam(#6), Line #95


«إِنَّ اللَّهَ فَالِقُ الْحَبِّ وَالنَّوَىٰ  يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَمُخْرِجُ الْمَيِّتِ مِنَ الْحَيِّ  ذَٰلِكُمُ اللَّهُ  فَأَنَّىٰ تُؤْفَكُونَ.»


«خداست كه دانه و هسته را مى‌شكافد، و زنده را از مرده بيرون مى‌آورَد 

و مرده را از زنده بيرون مى‌آورَد. اين است خداى يكتا. پس، چگونه از حق منحرفتان مى‌كنند؟»


دِی(۳۴) شوی، بینی تو اِخراجِ بهار 

لیل(۳۵) گردی، بینی ایلاجِ(۳۶) نهار(۳۷) 


قرآن کریم، سورۀ حج (۲۲)، آیۀ ۶۱

Quran, Al-Hajj(#22), Line #61


«ذَٰلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ يُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهَارِ وَيُولِجُ النَّهَارَ فِي اللَّيْلِ وَأَنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ بَصِيرٌ.»


«اين بدان سبب است كه خدا از شب مى‌كاهد و به روز مى‌افزايد 

و از روز مى‌كاهد و به شب مى‌افزايد. و خدا شنوا و بيناست.»


برمَکن آن پَر که نپْذیرد رفو 

روی، مَخراش از عزا ای خوب‌رو 


آن‌چنان رویی که چون شمسِ ضُحاست 

آن‌چنان رُخ را خراشیدن خطاست 


قرآن کریم، سورهٔ شمس (۹۱)، آیهٔ ۱

Quran, Ash-Shams(#91), Line #1


«وَالشَّمْسِ وَضُحَاهَا»


«سوگند به آفتاب و روشنى‌اش به هنگام چاشت.»


زخمِ ناخن بر چنان رخ کافری‌ست 

که رُخِ مَه در فراقِ او گریست 


یا نمی‌بینی تو رویِ خویش را 

ترک کُن خویِ لجاج‌اندیش(۳۸) را 


(۲۵قاصدا: از روی قصد، عمداً

(۲۶قَلع: مصدر عربی به‌معنی کندن

(۲۷طِراز: زینت و‌ نقش و‌ نگار جامه، جامهٔ فاخر

(۲۸خایَش: از مصدر خاییدن، یعنی جویدن

(۲۹مُضْمَر: پوشیده و پنهان شده

(۳۰صَدر: سینه، قلب

(۳۱رَشَد: به راه راست رفتن

(۳۲می‌تند: از مصدر تنیدن. در این‌جا یعنی می‌گراید

(۳۳مُخْرِجُ‌الْحَیّ: بیرون‌آورندهٔ زنده

(۳۴دِی: زمستان

(۳۵لیل: شب

(۳۶ایلاج: وارد کردن، درآوردنِ چیزی در چیزِ دیگر

(۳۷نهار: روز

(۳۸لجاج‌اندیش: ستیزه‌اندیش

------------

مولوی، مثنوی، دفتر چهارم، بیت ١٨٩٩

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Mathnavi), Book #4, Line #1899


این ترازو بهرِ این بنهاد حق

تا رَود انصاف ما را در سَبَق(۳۹)


از ترازو کم کُنی، من کم کنم

تا تو با من روشنی، من روشنم


(۳۹سَبَق: نیروی ازلی، فضای یکتایی، فضای همهٔ امکانات

------------ 

مولوی، مثنوی، دفتر دوم، بیت ۲۲۶۴

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Mathnavi), Book #2, Line #2264


آن بهاران مُضمَرست(۴۰) اندر خزان

در بهارست آن خزان، مگْریز از آن


همرهِ غم باش، با وحشت بساز

می‌طلب در مرگِ خود عُمرِ دراز


آنچه گوید نفسِ تو کاینجا بَدست

مَشْنَوَش چون کارِ او ضد آمده‌ست


تو خلافش کُن که از پیغمبران

این چنین آمد وصیّت در جهان


مشورت در کارها واجب شود

تا پشیمانی در آخِر کم بُوَد


(۴۰مُضمَر: پنهان کرده شده، پوشیده‌.

------------

مولوی، مثنوی، دفتر اوّل، بیت ١٨٣۵

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Mathnavi), Book #1, Line #1835


هرکه داد او حُسنِ خود را در مَزاد(۴۱)

صد قضایِ بد سویِ او رو نهاد


حیله‌ها و خشم‌ها و رَشک‌ها

بر سرش ریزد چو آب از مَشک‌ها


دشمنان او را ز غیرت می‌دَرند

دوستان هم روزگارش می‌بَرند


(۴۱مَزاد: مزایده و به معرض فروش گذاشتن.

------------

مولوی، دیوان شمس، غزل شمارهٔ ۲۵۲

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Qazal) #252, Divan e Shams


نذر کند یار که امشب تو را

خواب نباشد، ز طمع برتر آ


مولوی، مثنوی، دفتر چهارم، بیت ۸۰۷

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Mathnavi), Book #4, Line #807


مرغِ خویشی، صیدِ خویشی، دامِ خویش

صدرِ خویشی، فرشِ خویشی، بامِ خویش


مولوی، دیوان شمس، غزل شمارهٔ ۲۸۲۰

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Qazal) #2820, Divan e Shams


تو همه طَمْع بر آن نِه، که دَرو نیست امیدت

که ز نومیدیِ اوّل تو بدین سوی رسیدی


مولوی، مثنوی، دفتر سوم، بیت ۶۵

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Mathnavi), Book #3, Line #65


هیچ در گوشِ کسی زایشان نرفت

کاین طَمَع آمد حجابِ ژرف و زَفت(۴۲)


گوش را بندد طَمَع از اِستماع(۴۳)

چشم را بندد غَرَض(۴۴) از اِطّلاع

 

(۴۲زَفت: سِتَبر؛ درشت؛ فربه

(۴۳اِستماع: شنیدن

(۴۴غَرَض: قصد

------------

مولوی، دیوان شمس، غزل شمارهٔ ۲۳۲

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Qazal) #232, Divan e Shams


ز شاه تا به گدا در کشاکشِ طمع‌اند

به عشق، باز رَهَد جان ز طَمْع و مطلب‌ها


مولوی، مثنوی، دفتر پنجم، بیت ۳۲۳۰

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Mathnavi), Book #5, Line #3230


پوزبندِ وسوسه عشق است و بس

ورنه کِی وسواس را بسته است کَس؟


مولوی، مثنوی، دفتر ششم، بیت ۱۴۹۳

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Mathnavi), Book #6, Line #1493


چون ترازو دید خصمِ(۴۵) پُرطَمَع

سرکشی بگذارد و گردد تَبَع


ور ترازو نیست، گر افزون دهیش

از قِسَم(۴۶) راضی نگردد آگهیش


(۴۵خصم: دشمنی

(۴۶قِسَم: قسمت‌ها

------------

مولوی، مثنوی، دفتر ششم، بیت ۱۳۷۳

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Mathnavi), Book #6, Line #1373


چون امیدت لاست، زو پرهیز چیست؟

با انیسِ(۴۷) طَمْعِ خود اِستیز چیست؟

 

چون انیسِ طَمْعِ تو آن نیستی است

از فنا و نیست، این پرهیز چیست؟


(۴۷انیس: مونس، همدم

------------

مولوی، دیوان شمس، غزل شمارهٔ ۱۱۳۴

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Qazal) #1134, Divan e Shams


چرا ز قافله یک کس نمی‌شود بیدار؟

که رختِ عمر ز که باز می‌برد طرّار(۴۸)؟


(۴۸طرّار: دزد

------------

مولوی، دیوان شمس، غزل شمارهٔ ۱۸۸۳

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Qazal) #1883, Divan e Shams


گردن ز طمع خیزد، زر خواهد و خون ریزد

او عاشقِ گِل خوردن(۴۹)، همچون زنِ آبستن


(۴۹گِل خوردن: اشاره به عادتی است که بعضی زنان باردار گِل می‌خورند.

------------

مولوی، دیوان شمس، غزل شمارهٔ ۲۵۲

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Qazal) #252, Divan e Shams


حفظِ دِماغ، آنِ مُدَمَّغ بُوَد

چونکه سَهَر باید یارِ مرا


مولوی، مثنوی، دفتر دوم، بیت ۳۰۸۷

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Mathnavi), Book #2, Line #3087


ای ز غم مُرده که دست از نان تُهی‌ست

چون غفورَست و رحیم، این ترس چیست‏؟


مولوی، دیوان شمس، غزل شمارهٔ ۲۵۲

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Qazal) #252, Divan e Shams


هست دِماغِ تو چو زَیتِ چراغ

هست چراغِ تنِ ما بی‌وفا


مولوی، مثنوی، دفتر چهارم، بیت ۴۲۵

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Mathnavi), Book #4, Line #425


شب به هر خانه چراغی می‌نهند

تا به نورِ آن ز ظُلمت می‌رهند

 

آن چراغ این تن بُوَد، نورش چو جان

هست محتاجِ فَتیل و این و آن

 

آن چراغِ شش فَتیلۀ‌ این حواس

جملگی بر خواب و خور دارد اساس


بی‌خور و بی‌خواب نَزْیَد نیم دَم

با خور و با خواب نَزْیَد نیز هم

 

بی‌فَتیل و روغنش نَبْوَد بقا

با فَتیل و روغن، او هم بی‌وفا

 

زآنکه نورِ علّتی‎‌اش(۵۰) مرگ‌جوست

چون زیَد؟ که روزِ روشن(۵۱) مرگِ اوست

 

جمله حسّ‌های بَشَر هم بی‌بقاست

زآنکه پیشِ نورِ روزِ حَشْر(۵۲)، لاست


(۵۰عِلّتی‎‌: مریض

(۵۱روزِ روشن: در اینجا به معنی اجل و فرارسیدن لحظه‌ای است که باید شبِ دنیا را ترک گفت و قدم به عرصهٔ روشن نشئهٔ دیگر نهاد.

(۵۲روزِ حَشْر: روزِ رَستاخیر

------------

مولوی، مثنوی، دفتر اوّل، بیت ۹۲۵

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Mathnavi), Book #1, Line #925


جانهایِ خَلق پیش از دست و پا

می‌پریدند از وفا اندر صفا


چون به امرِ اِهْبِطُوا(۵۳) بندی(۵۴) شدند

حبسِ خشم و حرص و خرسندی شدند


قرآن کریم، سورۀ بقره (۲)، آیۀ ٣٨

Quran, Al-Baqarah(#2), Line #38


«قُلْنَا اهْبِطُوا مِنْهَا جَمِيعًا  فَإِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِنِّي هُدًى فَمَنْ تَبِعَ هُدَايَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ.»


«گفتيم: همه از بهشت فرودآیید، پس اگر هدایتی از من به‌سویِ شما رسید، 

آن‌ها كه هدایت مرا پيروى كنند، نه بيمى دارند و نه اندوهی.»


(۵۳اِهْبِطُوا: فرودآیید، هُبوط کنید.

(۵۴بندی: اسیر، به بند درآمده

------------

مولوی، دیوان شمس، غزل شمارهٔ ۱۳۷

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Qazal) #137, Divan e Shams


تو چنین لرزانِ او باشی و او سایهٔ تُوَست

آخر او نقشیست جسمانی و تو جانی چرا؟


او همه عیبِ تو گیرد تا بپوشد عیبِ خود

تو بَرو از غیب جان ریزی و می‌دانی چرا؟


خشمِ یاران فرع باشد، اصلشان عشقِ نُوَست

از برایِ خشمِ فرعی اصل را رانی چرا؟


مولوی، مثنوی، دفتر سوم، بیت ۲۷۱۹

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Mathnavi), Book #3, Line #2719


آفتابی در سخن آمد که خیز

که بر آمد روز بَرجه کم ستیز


تو بگویی: آفتابا کو گواه؟

گویدت: ای کور از حق دیده خواه


روز روشن، هر که او جوید چراغ

عین جُستن، کوریَش دارد بلاغ(۵۵)


ور نمی‌بینی، گمانی بُرده‌ای

که صباح‌ست و، تو اندر پَرده‌ای


کوریِ خود را مکن زین گفت، فاش

خامُش و، در انتظارِ فضل باش


در میان روز گفتن: روز کو؟

خویش رسوا کردن است ای روزجو


صبر و خاموشی جذوبِ(۵۶) رحمت است

وین نشان جُستن، نشانِ علّت است


أنصِتُوا بپذیر تا بر جانِ تو

آید از جانان جزای أنصِتُوا


(۵۵بلاغ: دلالت

(۵۶جَذوب: بسیار جذب کننده

------------

مولوی، مثنوی، دفتر ششم، بیت ۱۴۸۰

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Mathnavi), Book #6, Line #1480


مرغِ جَذْبه ناگهان پَرَّد ز عُش(۵۷)

چون بدیدی صبح، شمع آنگه بکُش


چشم ها چون شد گُذاره(۵۸)، نورِ اوست

مغزها می‌بیند او در عینِ پوست


بیند اندر ذَرّه، خورشیدِ بقا

بیند اندر قطره، کُلِّ بحر(۵۹) را


قرآن كريم، سورهٔ حِجر (۱۵)، آيهٔ ۹۹

Quran, Al-Hijr(#15), Line #99


«وَاعْبُدْ رَبَّكَ حَتَّىٰ يَأْتِيَكَ الْيَقِينُ.»


«و پروردگارت را پرستش کن، تا یقین (مرگ) تو را در رسد.»


(۵۷عُشّ: آشیانۀ پرندگان

(۵۸گذاره: آنچه از حدّ در گذرد، گذرنده.  

(۵۹بحر: دریا

------------

مولوی، دیوان شمس، غزل شمارهٔ ۲۵۲

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Qazal) #252, Divan e Shams


دعوتِ خورشید بِهْ از زَیتِ تو

چند چراغ ارزد آن یک صلا؟


مولوی، مثنوی، دفتر ششم، بیت ۳۸۳۹

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Mathnavi), Book #6, Line #3839


یک عنایت بِهْ ز صد گون اجتهاد

جهد را خوف است از صد گون فَساد


مولوی، مثنوی، دفتر دوم، بیت ۲۷۵۲

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Mathnavi), Book #2, Line #2752


جهل را بی‌‏علّتی، عالِم کند

علم را علّت، کژ و ظالم کند


مولوی، مثنوی، دفتر اوّل، بیت ۱۸۷۸

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Mathnavi), Book #1, Line #1878


این همه گفتیم لیک اندر بسیچ 

بی‌‌عنایاتِ خدا هیچیم هیچ


مولوی، دیوان شمس، غزل شمارهٔ ۱۱۹۷

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Qazal) #1197, Divan e Shams


تو مگو همه به جنگند و ز صلحِ من چه آید

تو یکی نِه‌ای هزاری، تو چراغِ خود برافروز


مولوی، دیوان شمس، غزل شمارهٔ ۲۵۲

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Qazal) #252, Divan e Shams


چشمِ خوشش را ابدا خواب نیست

مست کند چشمِ همه خلق را


مولوی، مثنوی، دفتر چهارم، بیت ۱۳۰۹

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Mathnavi), Book #4, Line #1309


عقلِ کل را گفت: ما زاغَ‌الْبَصَر

عقلِ جزوی می‌کند هر سو نظر


قرآن کریم، سورهٔ نجم (۵۳)، آیهٔ ۱۷

Quran, An-Najm(#53), Line #17


«مَا زَاغَ الْبَصَرُ وَمَا طَغَىٰ.»


«چشم خطا نكرد و از حد درنگذشت.»


مولوی، مثنوی، دفتر سوم، بیت ۱۶۴۰

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Mathnavi), Book #3, Line #1640


کُلُّ اَصْباحٍ لَناٰ شَأْنٌ جَدید

کُلُّ شَیءٍ عَنْ مُرادی لایَحید


در هر بامداد کاری تازه داریم، 

و هیچ کاری از حیطهٔ مشیت من خارج نمی‌شود.


قرآن کریم، سورهٔ الرحمن (۵۵)، آیهٔ ۲۹

Quran, Ar-Rahman(#55), Line #29


«يَسْأَلُهُ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ.»


«هر كس كه در آسمانها و زمين است سائل درگاه اوست، و او هر لحظه در كارى جدید است.»


مولوی، دیوان شمس، غزل شمارهٔ ۲۵۲

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Qazal) #252, Divan e Shams


جمله بِخُسپند و تبسّم کند

چشم خوشش بر خَـلَلِ چشم‌ها


مولوی، مثنوی، دفتر اوّل، بیت ٣٠٣٩

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Mathnavi), Book #1, Line #3039


شیر با این فکر می‌‌زد خنده فاش

بر تبسّم‌هایِ شیر، ایمن مباش‌‌


مالِ دنیا شد تبسّم‌هایِ حق

کرد ما را مست و مغرور و خَلَق‌‌(۶۰)

 

فقر و رنجوری به استت ای سَنَد(۶۱)

کآن تبسّم، دامِ خود را بر کَنَد


(۶۰خَلَق: ژنده، کهنه، پوسیده

(۶۱سَنَد: شخص مورد اعتماد

------------

مولوی، دیوان شمس، غزل شمارهٔ ۲۵۲

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Qazal) #252, Divan e Shams


پس «لِـمَن الْـمُلکُ» برآید به چرخ

کو مَلِکانِ خوشِ زَرّین‌قبا؟


مولوی، مثنوی، دفتر چهارم، بیت ۳۵۰۱

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Mathnavi), Book #4, Line #3501


اوّل و آخِر تویی ما در میان

هیچ هیچی که نیاید در بیان


« همانطور که عظمت بی‌نهایت الهی قابل بیان نیست و باید به آن زنده شویم، ناچیزی ما هم به عنوانِ 

من ذهنی قابل بیان نیست و ارزش بیان ندارد. باید هر چه زودتر آن را انکار کنیم و به او زنده شویم.»


قرآن کریم، سورهٔ حدید (۵۷)، آیهٔ ۳

Quran, Al-Hadid(#57), Line #3


«هُوَ الْأَوَّلُ وَالْآخِرُ وَالظَّاهِرُ وَالْبَاطِنُ ۖ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ.»


«اوست اوّل و آخر و ظاهر و باطن، و او به هر چيزى داناست.»


مولوی، مثنوی، دفتر چهارم، بیت ۲۹۸۶

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Mathnavi), Book #4, Line #2986


لیک بعضی زین صَدا کَرتر شدند

باز بعضی صافی و برتر شدند


مولوی، دیوان شمس، غزل شمارهٔ ۲۵۲

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Qazal) #252, Divan e Shams


اهلِ عَلَم چون شد و اهلِ قَلَم؟

دیو نیابی تو به دیوان‌سرا


مولوی، مثنوی، دفتر اوّل، بیت ۱۴۸۸

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Mathnavi), Book #1, Line #1488


گفت شیطان که بِمٰا اَغْوَیْتَنی

کرد فعلِ خود نهان، دیو دَنی(۶۲)


شیطان به خداوند گفت که تو مرا گمراه کردی. 

او گمراهی خود را به حضرت حق، نسبت داد و آن دیو فرومایه، کار خود را پنهان داشت.


قرآن کریم، سورهٔ اعراف (۷)، آیهٔ ۱۶

Quran, Al-A’raaf(#7), Line #16


«قَالَ فَبِمَا أَغْوَيْتَنِي لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَاطَكَ الْمُسْتَقِيمَ»


«ابلیس گفت: پروردگارا به عوض آنکه مرا گمراه کردی، من نیز بر راه بندگانت 

به کمین می‌نشینم و آنان را از راه مستقیم تو باز می‌دارم.» 


(۶۲دَنی: فرومایه، پست

------------

مولوی، مثنوی، دفتر سوم، بیت ۴۰۵۳

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Mathnavi), Book #3, Line #4053


نفس و شیطان، هر دو یک‌ تن بوده‌اند

در دو صورت خویش را بنموده‌اند


چون فرشته و عقل، که ایشان یک بُدند

بهر حکمت‌هاش دو صورت شدند


مولوی، مثنوی، دفتر اوّل، بیت ۱۴۸۹

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Mathnavi), Book #1, Line #1489


گفت آدم که ظَلَمْنا نَفْسَنا

او ز فعل حق نَبُد غافل چو ما


ولی حضرت آدم گفت: «پروردگارا، ما به خود ستم کردیم.» 

و او همچون ما از حکمت کار حضرت حق بی‌خبر نبود.


قرآن کریم، سورهٔ اعراف (۷)، آیهٔ ۲۳

Quran, Al-A’raaf(#7), Line #23


«قَالَا رَبَّنَا ظَلَمْنَا أَنْفُسَنَا وَإِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ.»


«آدم و حوّا گفتند: پروردگارا به خود ستم کردیم. 

و اگر بر ما آمرزش نیاوری و رحمت روا مداری، هر آینه از زیانکاران خواهیم بود.»


مولوی، دیوان شمس، غزل شمارهٔ ۲۵۲

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Qazal) #252, Divan e Shams


خانه و تن‌شان شده تاریک و تنگ 

چونکه بِبُردیم یکی دَم، ضیا


مولوی، مثنوی، دفتر چهارم، بیت ۲۲۳۰

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Mathnavi), Book #4, Line #2230


همچنین حُبُّ الْوَطَن باشد درست

تو وطن بشناس، ای خواجه نخست


حدیث


«حُبُّ‌الْوَطَن مِنَ الاْيمانِ.»


«وطن‌دوستی از ایمان است.»


مولوی، مثنوی، دفتر پنجم، بیت ۳۳۴۰

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Mathnavi), Book #5, Line #3340


ما بدانستیم ما این تن نه‌ایم

از وَرایِ تن، به یزدان می‌زی‌ایم


مولوی، مثنوی، دفتر ششم، بیت ۲۸۹۴

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Mathnavi), Book #6, Line #2894


بُعدِ(۶۳) تو مرگی‌ست با درد و نَکال(۶۴)

خاصه بُعدی که بُوَد بَعْدَالْوِصال(۶۵)


(۶۳بُعد: دوری

(۶۴نَكال: عقوبت، كيفر

(۶۵بَعْدَالْوِصال: پس از وصلت، بعد از رسیدن

------------

مولوی، دیوان شمس، غزل شمارهٔ ۲۵۲

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Qazal) #252, Divan e Shams


گَرد که بادش بِرَوَد چون شود؟

افتد بر خاکِ سِیَه، بی‌نوا


مولوی، مثنوی، دفتر پنجم، بیت ۲۹۰۱

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Mathnavi), Book #5, Line #2901


خاک را دیدی برآمد در هوا

در میانِ خاک بنگر باد را


دیگ‌هایِ فکر می‌بینی به جوش

اندر آتش هم نظر می‌کن، به هوش


مولوی، مثنوی، دفتر ششم، بیت ۱۰۲۳

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Mathnavi), Book #6, Line #1023


استخوان و باد، روپوش است و بَس

در دو عالَم غیرِ یزدان نیست کَس


مولوی، مثنوی، دفتر چهارم، بیت ۱۲۵

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Mathnavi), Book #4, Line #125


باد را دیدی که می‌جُنبد، بدان

بادجُنبانی‌ست اینجا بادران


مولوی، مثنوی، دفتر اوّل، بیت ۶۰۳

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Mathnavi), Book #1, Line #603


ما همه شیران، ولی شیرِ عَلَم

حمله‌شان از باد باشد دَم ‌به دَم


حمله‌شان پیدا و، ناپیداست باد

جان فدای آن‌که ناپیداست باد


بادِ ما و بودِ ما از دادِ توست

هستیِ ما جمله از ایجادِ توست


قرآن کریم، سورهٔ یونس (۱۰)، آیهٔ ۴۹

Quran, Yunus(#10), Line #49


«قُلْ لَا أَمْلِكُ لِنَفْسِي ضَرًّا وَلَا نَفْعًا إِلَّا مَا شَاءَ اللَّهُ  لِكُلِّ أُمَّةٍ أَجَلٌ

إِذَا جَاءَ أَجَلُهُمْ فَلَا يَسْتَأْخِرُونَ سَاعَةً  وَلَا يَسْتَقْدِمُونَ.»


«بگو: من درباره خود -جز آنچه خدا بخواهد- مالک هيچ سود و زيانى نيستم. مرگ هر امتى را 

زمانى معين است. چون زمانشان فرارسد، نه يک ساعت تأخير كنند و نه يک ساعت پيش افتند.»


مولوی، دیوان شمس، غزل شمارهٔ ۲۲۲

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Qazal) #222, Divan e Shams


نه تن به صحبتِ جان، خوب‌روی و خوش‌فعل‌ است؟

چه می‌شود تنِ مسکین چو شد ز جان عَذرا(۶۶)؟


(۶۶عَذرا: دوشیزه، باکره، در اینجا به معنی تنها و جدا

------------

مولوی، مثنوی،‌ دفتر ششم، بیت ۱۴۵۹

Rumi (Molana Jalaleddin) Poem (Mathnavi), Book #6, Line #1459


نقشِ چون کف کی بجنبد بی ز موج؟

خاک، بی بادی کجا آید بر اوج؟

 

چون غبارِ نقش دیدی، باد بین

کف چو دیدی، قُلْزُمِ(۶۷) ایجاد بین


(۶۷قُلْزُم: دریا

-------------------------

مجموع لغات:


(۱) مُدَمَّغ: گول و احمق

(۲) سَهَر: بیداری

(۳) زَیت: روغن

(۴) دَبِه: دَبِّه، ظرف روغن و لبنیّات

(۵خُسپیدن: خوابیدن

(۶) خَـلَل: ضعف، کاهش، تباهی در کار

(۷) لِـمَن الْـمُلکُ: فرمانروايى از آن كيست؟ اشاره به آیهٔ ۱۶ سورهٔ مؤمن (۴۰).

(۸) مَلِکان: شاهان

(۹) مِهان: بزرگان

(۱۰) بلادُاللَّـه: قلمرو خدا

(۱۱) اهلِ عَلَم: لشکریان، نظامیان

(۱۲) دیوان‌سرا: عدالت‌خانه، سرای داوری و قضاوت

(۱۳) ضیا: نور، روشنایی

(۱۴) حُجُب: حجاب‌ها

(۱۵) سِبال: سبیل. سِبال مالیدن: پرداختن به کاری

(۱۶) فراموش‌گَر: فراموش‌کار

(۱۷) عَما: عَمیٰ، کوری

(۱۸ضیا: نور

(۱۹اَلکَن: کسی که زبانش هنگام حرف زدن می‌گیرد، کُند زبان

(۲۰حُر: آزاده

(۲۱قوت: غذا

(۲۲رایضی:‌ رام کردن اسب سرکش

(۲۳نوش: شهد،‌ انگبین

(۲۴چَربِش: چربی، روغن

(۲۵قاصدا: از روی قصد، عمداً

(۲۶قَلع: مصدر عربی به‌معنی کندن

(۲۷طِراز: زینت و‌ نقش و‌ نگار جامه، جامهٔ فاخر

(۲۸خایَش: از مصدر خاییدن، یعنی جویدن

(۲۹مُضْمَر: پوشیده و پنهان شده

(۳۰صَدر: سینه، قلب

(۳۱رَشَد: به راه راست رفتن

(۳۲می‌تند: از مصدر تنیدن. در این‌جا یعنی می‌گراید

(۳۳مُخْرِجُ‌الْحَیّ: بیرون‌آورندهٔ زنده

(۳۴دِی: زمستان

(۳۵لیل: شب

(۳۶ایلاج: وارد کردن، درآوردنِ چیزی در چیزِ دیگر

(۳۷نهار: روز

(۳۸لجاج‌اندیش: ستیزه‌اندیش

(۳۹سَبَق: نیروی ازلی، فضای یکتایی، فضای همهٔ امکانات

(۴۰مُضمَر: پنهان کرده شده، پوشیده‌.

(۴۱مَزاد: مزایده و به معرض فروش گذاشتن.

(۴۲زَفت: سِتَبر؛ درشت؛ فربه

(۴۳اِستماع: شنیدن

(۴۴غَرَض: قصد

(۴۵خصم: دشمنی

(۴۶قِسَم: قسمت‌ها

(۴۷انیس: مونس، همدم

(۴۸طرّار: دزد

(۴۹گِل خوردن: اشاره به عادتی است که بعضی زنان باردار گِل می‌خورند.

(۵۰عِلّتی‎‌: مریض

(۵۱روزِ روشن: در اینجا به معنی اجل و فرارسیدن لحظه‌ای است که باید شبِ دنیا را ترک گفت و قدم به عرصهٔ روشن نشئهٔ دیگر نهاد.

(۵۲روزِ حَشْر: روزِ رَستاخیر

(۵۳اِهْبِطُوا: فرودآیید، هُبوط کنید.

(۵۴بندی: اسیر، به بند درآمده

(۵۵بلاغ: دلالت

(۵۶جَذوب: بسیار جذب کننده

(۵۷عُشّ: آشیانۀ پرندگان

(۵۸گذاره: آنچه از حدّ در گذرد، گذرنده.  

(۵۹بحر: دریا

(۶۰خَلَق: ژنده، کهنه، پوسیده

(۶۱سَنَد: شخص مورد اعتماد

(۶۲دَنی: فرومایه، پست

(۶۳بُعد: دوری

(۶۴نَكال: عقوبت، كيفر

(۶۵بَعْدَالْوِصال: پس از وصلت، بعد از رسیدن

(۶۶عَذرا: دوشیزه، باکره، در اینجا به معنی تنها و جدا

(۶۷قُلْزُم: دریا


Tags



Comments

Be the first to comment

Sign in or sign up to post comments.
Parviz Shahbazi
Ganje Hozour Program #991
برنامه شماره ۹۹۱ گنج حضور
Category:
برنامه های تصویری گنج حضور
برنامه های تصویری ۱۰۰۰ - ۹۰۱
Views: 4,727
Submitted by: admin, Dec 22 2023






حمایت گنج حضور


 بیننده عزیز برنامه گنج حضور:

  با سلام و احوالپرسی، با تشکر و قدردانی ازشما که این برنامه را تماشا می کنید، از شما تقاضا  داریم که عضو خانواده گنج حضور شوید و به هر اندازه که می توانید و می خواهید این برنامه و تلویزیون را ،هر ماهه، حمایت مالی کنید. لطفاً به این امر مهم توجه فرمایید که برای ادامه خدمات  فرهنگی این تلویزیون حمایت مالی اشخاصی که از آن استفاده می کنند، ضروری است. این تلویزیون منبع دیگری برای درآمد ندارد. لطفاً تصمیم خود را در این مورد به ایمیل: support@parvizshahbazi.com اطلاع دهید.


در صورت لزوم با ‍پشتیبانی گنج حضور با شماره 001-438-686-7580 تماس بگیرید.


حمایت مالی به روشهای آسان زیر امکان پذیر است:

     

   
   

    ۱- از طریق کردیت کارت و Paypal







۲- از طریق دادن کردیت کارت خودتان به ما، تا هر ماهه به مقداری که شما می خواهید، بعنوان حق عضویت، چارج شود.





۳- از طریق فرستادن چک به آدرس زیر: 







Parviz Shahbazi

P.O. Box 745 Woodland Hills, CA

91365 USA. 







               

۴- از طریق فرستادن پول نقد به حساب بانکی گنج حضور، از تمام نقاط دنیا غیر از ایران، یا واریز (Deposit) کردن از نقاط مختلف آمریکا یا کانادا، به شرح  زیر:



 

 

 

WELLS FARGO BANK



6001 Topanga Canyon Blvd
Woodland Hills, CA

91367 USA.

Beneficiary Name: TREASURE OF PRESENCE FOUNDATION, INC.


Account #: 9375957264 Routing: 121000248


Swift #WFBIUS6S